De Muysc cubun - Lengua Muisca

(Redirigido desde «chiskua»)

chisqua#I sq. tr. Fornicar, copular (Tener relaciones sexuales) || chisqua#II  || chisqua#III  || chisqua#IV  || chisqua#V  || chisqua#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

chisqua

Fon. Gonz.*/ʂiskua/ Cons. */tʲiskua/
    tʲ:t i:i i:i
    I. sq. tr. Fornicar, copular ( Tener relaciones sexuales. )
    Conjugar
    Paradigma verbal: chi (sq. tr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-b-chiz-b-chi-squaz-b-chi-ngaz-b-chi-iua
    neg.z-b-chi-zaz-b-chi-squa-zaz-b-chi-zi-ngaz-b-chi-za-n iua
    2.ª sg.m-m-chim-m-chi-squam-m-chi-ngam-m-chi-iua
    neg.m-m-chi-zam-m-chi-squa-zam-m-chi-zi-ngam-m-chi-za-n iua
    3.ªa-b-chia-b-chi-squaa-b-chi-ngaa-b-chi-iua
    neg.a-b-chi-zaa-b-chi-squa-zaa-b-chi-zi-ngaa-b-chi-za-n iua
    1.ª pl.chi-b-chichi-b-chi-squachi-b-chi-ngachi-b-chi-iua
    neg.chi-b-chi-zachi-b-chi-squa-zachi-b-chi-zi-ngachi-b-chi-za-n iua
    2.ª pl.mi-b-chimi-b-chi-squami-b-chi-ngami-b-chi-iua
    neg.mi-b-chi-zami-b-chi-squa-zami-b-chi-zi-ngami-b-chi-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-chi-iacha-chi-scacha-chi-ngacha-chi-nguepqua
    2.ª sg.ma-chi-iama-chi-scama-chi-ngama-chi-nguepqua
    3.ªchi-iachi-scachi-ngachi-nguepqua
    1.ª pl.chi-chi-iachi-chi-scachi-chi-ngachi-chi-nguepqua
    2.ª pl.mi-chi-iami-chi-scami-chi-ngami-chi-nguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)chi-u
    2.ª pl. (Imp.)chi-ua
    Comentarios: Es probable que el significado original no estuviese emparentado con "tener relaciones sexuales fuera del matrimonio", sino que simplemente designaba al acto sexual.
    Ver también " Fornicar ": chisqua, cubunsuca, misqua
    Fornicar. Bchisqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 77r
    uwa central: tiinro - 1. tener cópula carnal (unión sexual, expresión vulgar). (Headland )