De Muysc cubun - Lengua Muisca
(Redirigido desde «gachasuka»)
gachasuca#I su. tr. Ablandar. || gachasuca#II || gachasuca#III || gachasuca#IV || gachasuca#V || gachasuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
gachasuca
Fon. Gonz.*/ɣaʂasuka/ Cons.
*/ɣatʲasuka/
Morf. gacha -suca
I. su. tr. Ablandar.
Paradigma verbal: gacha (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-gacha-o | z-b-gacha-suca | z-b-gacha-nynga | z-b-gacha-iua |
| neg. | z-b-gacha-za | z-b-gacha-suca-za | z-b-gacha-zi-nga | z-b-gacha-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-gacha-o | m-m-gacha-suca | m-m-gacha-nynga | m-m-gacha-iua |
| neg. | m-m-gacha-za | m-m-gacha-suca-za | m-m-gacha-zi-nga | m-m-gacha-za-n iua |
| 3.ª | a-b-gacha-o | a-b-gacha-suca | a-b-gacha-nynga | a-b-gacha-iua |
| neg. | a-b-gacha-za | a-b-gacha-suca-za | a-b-gacha-zi-nga | a-b-gacha-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-gacha-o | chi-b-gacha-suca | chi-b-gacha-nynga | chi-b-gacha-iua |
| neg. | chi-b-gacha-za | chi-b-gacha-suca-za | chi-b-gacha-zi-nga | chi-b-gacha-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-gacha-o | mi-b-gacha-suca | mi-b-gacha-nynga | mi-b-gacha-iua |
| neg. | mi-b-gacha-za | mi-b-gacha-suca-za | mi-b-gacha-zi-nga | mi-b-gacha-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-gacha-ua | cha-gacha-suca | cha-gacha-nynga | cha-gacha-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-gacha-ua | ma-gacha-suca | ma-gacha-nynga | ma-gacha-nynguepqua |
| 3.ª | gacha-ua | gacha-suca | gacha-nynga | gacha-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-gacha-ua | chi-gacha-suca | chi-gacha-nynga | chi-gacha-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-gacha-ua | mi-gacha-suca | mi-gacha-nynga | mi-gacha-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | gacha-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | gacha-ua |
Ver también " Ablandar la masa ": chosqua(2), gachasuca
Ablandar la masa del maíz. Bchoscua [o] bgachasúca [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 1v
