De Muysc cubun - Lengua Muisca

m
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=)
 
(No se muestran 4 ediciones intermedias del mismo usuario)
Línea 2: Línea 2:
 
|IPA_GONZALEZ  = ʂuʂɨsuka
 
|IPA_GONZALEZ  = ʂuʂɨsuka
 
|IPA_CONSTENLA =  
 
|IPA_CONSTENLA =  
|IPA_GOMEZ    = tsu-tsu-
+
|PROTO1        = ⁿdikʷi- →  nzikʷi-  
|FONE          = tsʲutsʲə-
+
|PROTO        = suˈkʷi-
 +
|FON          = ˈsʲukʲu-
 
|GRUPO        =  
 
|GRUPO        =  
  
[[c1:::s]]
+
[[c1::ʃ:s]]
 
[[c1::u:u]]
 
[[c1::u:u]]
[[c1:::ʔ]]
+
[[c1:::ʔ]]
[[c1::ə:w]]
+
[[c1::u:w]]
  
 
|MORFOLOGIA    =  
 
|MORFOLOGIA    =  
 
}}
 
}}
  
{{I| su. tr. | Chupar, *succionar  }}
+
{{I| su. tr. | Chupar, *succionar  |cit=
 +
 
 +
 
 +
 
 
{{voc_158|Chupar. ''Bchuchysuca''.|47r}}
 
{{voc_158|Chupar. ''Bchuchysuca''.|47r}}
 
{{manuscrito_2923|Chupar <nowiki>=</nowiki> ''Zebchuchusuca''.|15v}}
 
{{manuscrito_2923|Chupar <nowiki>=</nowiki> ''Zebchuchusuca''.|15v}}
{{sema|Chupar}}
+
 
 +
 
 +
 
 +
<!-- ʔog-'sajnə -->
 +
 
 +
 
 +
 
 +
 
 +
|cog=
 +
 
 +
 
  
 
{{tuf|suhwinro|chupar|Headland}}
 
{{tuf|suhwinro|chupar|Headland}}
 +
{{mot|ʔog'sajnə|chupar|Heber & Reed}}
 +
{{mbp|a-nziz-i|chupar|Heber & Reed}}
 +
{{arh|a-ʔdís-ən|chupar|Heber & Reed}}
 +
{{kog|nús-gu-i|chupar|Heber & Reed}}
 +
 +
 +
 +
|sema=Chupar}}

Revisión actual - 12:48 17 sep 2025

chuchysuca#I su. tr. Chupar, *succionar  || chuchysuca#II  || chuchysuca#III  || chuchysuca#IV  || chuchysuca#V  || chuchysuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

chuchysuca, chuchusuca

Fon. Gonz.*/ʂuʂɨsuka/ Cons. */tʲutʲɨsuka/
    ʃ:s u:u kʲ:ʔ u:w
    I. su. tr. Chupar, *succionar 
    Conjugar
    Paradigma verbal: chuchy (su. tr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-b-chuchyz-b-chuchy-sucaz-b-chuchy-nyngaz-b-chuchy-iua
    neg.z-b-chuchy-zaz-b-chuchy-suca-zaz-b-chuchy-zi-ngaz-b-chuchy-za-n iua
    2.ª sg.m-m-chuchym-m-chuchy-sucam-m-chuchy-nyngam-m-chuchy-iua
    neg.m-m-chuchy-zam-m-chuchy-suca-zam-m-chuchy-zi-ngam-m-chuchy-za-n iua
    3.ªa-b-chuchya-b-chuchy-sucaa-b-chuchy-nyngaa-b-chuchy-iua
    neg.a-b-chuchy-zaa-b-chuchy-suca-zaa-b-chuchy-zi-ngaa-b-chuchy-za-n iua
    1.ª pl.chi-b-chuchychi-b-chuchy-sucachi-b-chuchy-nyngachi-b-chuchy-iua
    neg.chi-b-chuchy-zachi-b-chuchy-suca-zachi-b-chuchy-zi-ngachi-b-chuchy-za-n iua
    2.ª pl.mi-b-chuchymi-b-chuchy-sucami-b-chuchy-nyngami-b-chuchy-iua
    neg.mi-b-chuchy-zami-b-chuchy-suca-zami-b-chuchy-zi-ngami-b-chuchy-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-chuchy-uacha-chuchy-sucacha-chuchy-nyngacha-chuchy-nynguepqua
    2.ª sg.ma-chuchy-uama-chuchy-sucama-chuchy-nyngama-chuchy-nynguepqua
    3.ªchuchy-uachuchy-sucachuchy-nyngachuchy-nynguepqua
    1.ª pl.chi-chuchy-uachi-chuchy-sucachi-chuchy-nyngachi-chuchy-nynguepqua
    2.ª pl.mi-chuchy-uami-chuchy-sucami-chuchy-nyngami-chuchy-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)chuchy-u
    2.ª pl. (Imp.)chuchy-ua
    Ver también " Chupar ": chuchy gaty, chuchysuca
    Chupar. Bchuchysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 47r
    Chupar = Zebchuchusuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 15v
    uwa central: suhwinro - chupar (Headland )
    Barí ará: ʔog'sajnə - chupar (Heber & Reed)
    damana: a-nziz-i - chupar (Heber & Reed )
    Ikʉ (Arhuaco): a-ʔdís-ən - chupar (Heber & Reed )
    kággaba (kogui): nús-gu-i - chupar (Heber & Reed )