De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Bot: Reemplazo automático de texto (-MUYSKA1 +MUI-ESP)) |
m (Bot: Reemplazo automático de texto (-|fol +|)) |
||
| Línea 7: | Línea 7: | ||
{{I| su. intr. | '''ysquy z~'''. Tener pujo. }} | {{I| su. intr. | '''ysquy z~'''. Tener pujo. }} | ||
| − | {{voc_158|Pujo tener. ''Ysquy zgytysuca''. Uerbo neutro.| | + | {{voc_158|Pujo tener. ''Ysquy zgytysuca''. Uerbo neutro.|104r}} |
{{II| su. tr. | Contar, comparar. }} | {{II| su. tr. | Contar, comparar. }} | ||
| − | {{voc_158|Contar. ''Bgytysuca''.| | + | {{voc_158|Contar. ''Bgytysuca''.|43v}} |
| − | {{voc_158|Comparar. ''Abohoze bgytysuca'' [o] ''obac bgasqua'', compárole con él.| | + | {{voc_158|Comparar. ''Abohoze bgytysuca'' [o] ''obac bgasqua'', compárole con él.|43r}} |
:1. '''yc b~'''. Embutir. | :1. '''yc b~'''. Embutir. | ||
| − | {{voc_158|Recalcar, enbutir. ''Yc bgytysuca''.| | + | {{voc_158|Recalcar, enbutir. ''Yc bgytysuca''.|108v}} |
Revisión del 02:32 29 ene 2013
gytysuca#I su. tr. Contar, comparar || gytysuca#II || gytysuca#III || gytysuca#IV || gytysuca#V || gytysuca#L I ysquy z~ loc. v. intr. Tener pujo.
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
gytysuca
Fon. Gonz.*/ɣɨtɨsuka/ Cons.
*/ɣɨtɨsuka/
- 1. yc b~. Embutir.
I. su. intr. ysquy z~. Tener pujo.
Paradigma verbal: gyty (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-gyty | z-gyty-suca | z-gyty-nynga | z-gyty-iua |
| neg. | z-gyty-za | z-gyty-suca-za | z-gyty-zi-nga | z-gyty-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-gyty | m-gyty-suca | m-gyty-nynga | m-gyty-iua |
| neg. | m-gyty-za | m-gyty-suca-za | m-gyty-zi-nga | m-gyty-za-n iua |
| 3.ª | a-gyty | a-gyty-suca | a-gyty-nynga | a-gyty-iua |
| neg. | a-gyty-za | a-gyty-suca-za | a-gyty-zi-nga | a-gyty-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-gyty | chi-gyty-suca | chi-gyty-nynga | chi-gyty-iua |
| neg. | chi-gyty-za | chi-gyty-suca-za | chi-gyty-zi-nga | chi-gyty-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-gyty | mi-gyty-suca | mi-gyty-nynga | mi-gyty-iua |
| neg. | mi-gyty-za | mi-gyty-suca-za | mi-gyty-zi-nga | mi-gyty-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-gyty-ua | cha-gyty-suca | cha-gyty-nynga | cha-gyty-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-gyty-ua | ma-gyty-suca | ma-gyty-nynga | ma-gyty-nynguepqua |
| 3.ª | a-gyty-ua | a-gyty-suca | a-gyty-nynga | a-gyty-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-gyty-ua | chi-gyty-suca | chi-gyty-nynga | chi-gyty-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-gyty-ua | mi-gyty-suca | mi-gyty-nynga | mi-gyty-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-gyty-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-gyty-ua |
Pujo tener. Ysquy zgytysuca. Uerbo neutro. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 104r
II. su. tr. Contar, comparar.
Paradigma verbal: gyty (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-gyty | z-b-gyty-suca | z-b-gyty-nynga | z-b-gyty-iua |
| neg. | z-b-gyty-za | z-b-gyty-suca-za | z-b-gyty-zi-nga | z-b-gyty-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-gyty | m-m-gyty-suca | m-m-gyty-nynga | m-m-gyty-iua |
| neg. | m-m-gyty-za | m-m-gyty-suca-za | m-m-gyty-zi-nga | m-m-gyty-za-n iua |
| 3.ª | a-b-gyty | a-b-gyty-suca | a-b-gyty-nynga | a-b-gyty-iua |
| neg. | a-b-gyty-za | a-b-gyty-suca-za | a-b-gyty-zi-nga | a-b-gyty-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-gyty | chi-b-gyty-suca | chi-b-gyty-nynga | chi-b-gyty-iua |
| neg. | chi-b-gyty-za | chi-b-gyty-suca-za | chi-b-gyty-zi-nga | chi-b-gyty-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-gyty | mi-b-gyty-suca | mi-b-gyty-nynga | mi-b-gyty-iua |
| neg. | mi-b-gyty-za | mi-b-gyty-suca-za | mi-b-gyty-zi-nga | mi-b-gyty-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-gyty-ua | cha-gyty-suca | cha-gyty-nynga | cha-gyty-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-gyty-ua | ma-gyty-suca | ma-gyty-nynga | ma-gyty-nynguepqua |
| 3.ª | gyty-ua | gyty-suca | gyty-nynga | gyty-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-gyty-ua | chi-gyty-suca | chi-gyty-nynga | chi-gyty-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-gyty-ua | mi-gyty-suca | mi-gyty-nynga | mi-gyty-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | gyty-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | gyty-ua |
Contar. Bgytysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 43v
Comparar. Abohoze bgytysuca [o] obac bgasqua, compárole con él. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 43r
Recalcar, enbutir. Yc bgytysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 108v
