De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m |
||
| Línea 12: | Línea 12: | ||
--> | --> | ||
| − | |MORFOLOGIA = | + | |MORFOLOGIA = chihisy [[-suca]] |
}} | }} | ||
Revisión del 13:33 20 jul 2022
chihisysuca#I su. tr. Arañar || chihisysuca#II || chihisysuca#III || chihisysuca#IV || chihisysuca#V || chihisysuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
chihisysuca, chihisuca, chihysuca
Fon. Gonz.*/ʂihisɨsuka/ Cons.
*/tʲihisɨsuka/
Morf. chihisy -suca
I. su. tr. Arañar
Paradigma verbal: chihisy (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-chihisy | z-b-chihisy-suca | z-b-chihisy-nynga | z-b-chihisy-iua |
| neg. | z-b-chihisy-za | z-b-chihisy-suca-za | z-b-chihisy-zi-nga | z-b-chihisy-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-chihisy | m-m-chihisy-suca | m-m-chihisy-nynga | m-m-chihisy-iua |
| neg. | m-m-chihisy-za | m-m-chihisy-suca-za | m-m-chihisy-zi-nga | m-m-chihisy-za-n iua |
| 3.ª | a-b-chihisy | a-b-chihisy-suca | a-b-chihisy-nynga | a-b-chihisy-iua |
| neg. | a-b-chihisy-za | a-b-chihisy-suca-za | a-b-chihisy-zi-nga | a-b-chihisy-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-chihisy | chi-b-chihisy-suca | chi-b-chihisy-nynga | chi-b-chihisy-iua |
| neg. | chi-b-chihisy-za | chi-b-chihisy-suca-za | chi-b-chihisy-zi-nga | chi-b-chihisy-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-chihisy | mi-b-chihisy-suca | mi-b-chihisy-nynga | mi-b-chihisy-iua |
| neg. | mi-b-chihisy-za | mi-b-chihisy-suca-za | mi-b-chihisy-zi-nga | mi-b-chihisy-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chihisy-ua | cha-chihisy-suca | cha-chihisy-nynga | cha-chihisy-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chihisy-ua | ma-chihisy-suca | ma-chihisy-nynga | ma-chihisy-nynguepqua |
| 3.ª | chihisy-ua | chihisy-suca | chihisy-nynga | chihisy-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chihisy-ua | chi-chihisy-suca | chi-chihisy-nynga | chi-chihisy-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chihisy-ua | mi-chihisy-suca | mi-chihisy-nynga | mi-chihisy-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | chihisy-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | chihisy-ua |
Arañar = Zebcoi quysuca. Imp. 2°. macoicua. l. Zebchihysuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 7r
Arañar. Bcoiquysuca [o] bchihisysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 19r
Ver también "Rascar": chihisysuca, coiquysuca
