De Muysc cubun - Lengua Muisca

m
m
Línea 28: Línea 28:
 
{{kog|kəbáʃ-ĩ|Dormir}}
 
{{kog|kəbáʃ-ĩ|Dormir}}
 
{{cuk|gabed|dormir, dormitar, adormecerse.|Orán & Wagua}}
 
{{cuk|gabed|dormir, dormitar, adormecerse.|Orán & Wagua}}
 +
{{gym|köbö|soñar|Quesada}}

Revisión del 12:19 14 feb 2023

quybysuca#I su. intr. Dormir.  || quybysuca#II  || quybysuca#III  || quybysuca#IV  || quybysuca#V  || quybysuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

quybysuca, qɣbɣsuca

Fon. Gonz.*/kɨβɨsuka/ ó /kɨβsuka/ Cons. */kɨβɨsuka/
Morf. quyba -suca
    {{{GRUPO}}}
    I. su. intr. Dormir. 
    Conjugar
    Paradigma verbal: quyby (su. intr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-quybyz-quyby-sucaz-quyby-nyngaz-quyby-iua
    neg.z-quyby-zaz-quyby-suca-zaz-quyby-zi-ngaz-quyby-za-n iua
    2.ª sg.m-quybym-quyby-sucam-quyby-nyngam-quyby-iua
    neg.m-quyby-zam-quyby-suca-zam-quyby-zi-ngam-quyby-za-n iua
    3.ªa-quybya-quyby-sucaa-quyby-nyngaa-quyby-iua
    neg.a-quyby-zaa-quyby-suca-zaa-quyby-zi-ngaa-quyby-za-n iua
    1.ª pl.chi-quybychi-quyby-sucachi-quyby-nyngachi-quyby-iua
    neg.chi-quyby-zachi-quyby-suca-zachi-quyby-zi-ngachi-quyby-za-n iua
    2.ª pl.mi-quybymi-quyby-sucami-quyby-nyngami-quyby-iua
    neg.mi-quyby-zami-quyby-suca-zami-quyby-zi-ngami-quyby-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-quyby-uacha-quyby-sucacha-quyby-nyngacha-quyby-nynguepqua
    2.ª sg.ma-quyby-uama-quyby-sucama-quyby-nyngama-quyby-nynguepqua
    3.ªa-quyby-uaa-quyby-sucaa-quyby-nyngaa-quyby-nynguepqua
    1.ª pl.chi-quyby-uachi-quyby-sucachi-quyby-nyngachi-quyby-nynguepqua
    2.ª pl.mi-quyby-uami-quyby-sucami-quyby-nyngami-quyby-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)a-quyby-u
    2.ª pl. (Imp.)a-quyby-ua

    Pret. aquyba. Part. de pret. quyba. Part. de pres. quybysuca. Part. de fut. quybynynga.

    Dormir. Zquybysuca, aquyba, chaquybysuca, chaquyba, chaquybynynga. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 61r

    Ver también "Dormir": misqua, muysua, muysygo, muysygosqua, quigua(2), quyba, quybansuca, quybysuca


    uwa central: cáminro - Dormir (Headland )
    Barí ará: kabbi - Dormir (Mogollón)
    damana: 'kʉmu-en - Dormir (Trillos )
    damana: kəũ-ən - dormir (Trillos )
    Ikʉ (Arhuaco): 'kəmm-en - Dormir (Frank )
    kággaba (kogui): kəbáʃ-ĩ - Dormir ({{{3}}} )
    Guna: gabed - dormir, dormitar, adormecerse. (Orán & Wagua )