De Muysc cubun - Lengua Muisca

hoisuca#I su. tr. Perseguir, acosar (Correr detrás de una persona o animal sin tregua ni reposo) || hoisuca#II  || hoisuca#III  || hoisuca#IV  || hoisuca#V  || hoisuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

hoisuca

Fon. Gonz.*/βohoisuca/ Cons. */hoisuka/
    {{{GRUPO}}}
    I. su. tr. Perseguir, acosar a alguien. 
    Conjugar
    Paradigma verbal: hoi (su. tr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-mo-hiz-mo-hi-sucaz-mo-hi-nyngaz-mo-hi-iua
    neg.z-mo-hi-zaz-mo-hi-suca-zaz-mo-hi-zi-ngaz-mo-hi-za-n iua
    2.ª sg.m-mo-him-mo-hi-sucam-mo-hi-nyngam-mo-hi-iua
    neg.m-mo-hi-zam-mo-hi-suca-zam-mo-hi-zi-ngam-mo-hi-za-n iua
    3.ªa-mo-hia-mo-hi-sucaa-mo-hi-nyngaa-mo-hi-iua
    neg.a-mo-hi-zaa-mo-hi-suca-zaa-mo-hi-zi-ngaa-mo-hi-za-n iua
    1.ª pl.chi-mo-hichi-mo-hi-sucachi-mo-hi-nyngachi-mo-hi-iua
    neg.chi-mo-hi-zachi-mo-hi-suca-zachi-mo-hi-zi-ngachi-mo-hi-za-n iua
    2.ª pl.mi-mo-himi-mo-hi-sucami-mo-hi-nyngami-mo-hi-iua
    neg.mi-mo-hi-zami-mo-hi-suca-zami-mo-hi-zi-ngami-mo-hi-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-hoi-uacha-hoi-sucacha-hoi-nyngacha-hoi-nynguepqua
    2.ª sg.ma-hoi-uama-hoi-sucama-hoi-nyngama-hoi-nynguepqua
    3.ªhoi-uahoi-sucahoi-nyngahoi-nynguepqua
    1.ª pl.chi-hoi-uachi-hoi-sucachi-hoi-nyngachi-hoi-nynguepqua
    2.ª pl.mi-hoi-uami-hoi-sucami-hoi-nyngami-hoi-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)hoi-u
    2.ª pl. (Imp.)hoi-ua

    Imp. hoiu. Part. de pret. hoiua.

    Acosar a otro, correr tras él. Zemohoisuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 5r

    Acosar à otro corriendo tras dél = Zemohoisuca. imp. hoin hoiua. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 2r

    Ver también "Correr": bcasqua, menasuca, nasqua, nyhysysuca