De Muysc cubun - Lengua Muisca

Plantilla:MUYSKA1


I. su. tr. Apurar, apresurar, acelerar. 
Conjugar
Paradigma verbal: hizy (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
1.ª sg.z-mi-hzyz-mi-hzy-sucaz-mi-hzy-nyngaz-mi-hzy-iua
neg.z-mi-hzy-zaz-mi-hzy-suca-zaz-mi-hzy-zi-ngaz-mi-hzy-za-n iua
2.ª sg.m-mi-hzym-mi-hzy-sucam-mi-hzy-nyngam-mi-hzy-iua
neg.m-mi-hzy-zam-mi-hzy-suca-zam-mi-hzy-zi-ngam-mi-hzy-za-n iua
3.ªa-mi-hzya-mi-hzy-sucaa-mi-hzy-nyngaa-mi-hzy-iua
neg.a-mi-hzy-zaa-mi-hzy-suca-zaa-mi-hzy-zi-ngaa-mi-hzy-za-n iua
1.ª pl.chi-mi-hzychi-mi-hzy-sucachi-mi-hzy-nyngachi-mi-hzy-iua
neg.chi-mi-hzy-zachi-mi-hzy-suca-zachi-mi-hzy-zi-ngachi-mi-hzy-za-n iua
2.ª pl.mi-mi-hzymi-mi-hzy-sucami-mi-hzy-nyngami-mi-hzy-iua
neg.mi-mi-hzy-zami-mi-hzy-suca-zami-mi-hzy-zi-ngami-mi-hzy-za-n iua
Serie de Nominalización
PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
1.ª sg.cha-hizy-uacha-hizy-sucacha-hizy-nyngacha-hizy-nynguepqua
2.ª sg.ma-hizy-uama-hizy-sucama-hizy-nyngama-hizy-nynguepqua
3.ªhizy-uahizy-sucahizy-nyngahizy-nynguepqua
1.ª pl.chi-hizy-uachi-hizy-sucachi-hizy-nyngachi-hizy-nynguepqua
2.ª pl.mi-hizy-uami-hizy-sucami-hizy-nyngami-hizy-nynguepqua
Modo Imperativo
PersonaForma Única
2.ª sg. (Imp.)hizy-u
2.ª pl. (Imp.)hizy-ua
(Imperativo: ahizesu.)
Açelerar a otro, dalle priesa. Zemihizesuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 6r Ms. 158. Voc. fol. fol 6r
Apresurar a otro, darle priesa. Zemihizesuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 18r Ms. 158. Voc. fol. fol 18r
Ver también "Apresurar": hizyne, hizynsuca, hizysuca