De Muysc cubun - Lengua Muisca

Plantilla:MUYSKA1


I. su. tr. Secar. 
Conjugar
Paradigma verbal: xiquy (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
1.ª sg.z-b-xiquyz-b-xiquy-sucaz-b-xiquy-nyngaz-b-xiquy-iua
neg.z-b-xiquy-zaz-b-xiquy-suca-zaz-b-xiquy-zi-ngaz-b-xiquy-za-n iua
2.ª sg.m-m-xiquym-m-xiquy-sucam-m-xiquy-nyngam-m-xiquy-iua
neg.m-m-xiquy-zam-m-xiquy-suca-zam-m-xiquy-zi-ngam-m-xiquy-za-n iua
3.ªa-b-xiquya-b-xiquy-sucaa-b-xiquy-nyngaa-b-xiquy-iua
neg.a-b-xiquy-zaa-b-xiquy-suca-zaa-b-xiquy-zi-ngaa-b-xiquy-za-n iua
1.ª pl.chi-b-xiquychi-b-xiquy-sucachi-b-xiquy-nyngachi-b-xiquy-iua
neg.chi-b-xiquy-zachi-b-xiquy-suca-zachi-b-xiquy-zi-ngachi-b-xiquy-za-n iua
2.ª pl.mi-b-xiquymi-b-xiquy-sucami-b-xiquy-nyngami-b-xiquy-iua
neg.mi-b-xiquy-zami-b-xiquy-suca-zami-b-xiquy-zi-ngami-b-xiquy-za-n iua
Serie de Nominalización
PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
1.ª sg.cha-xiquy-uacha-xiquy-sucacha-xiquy-nyngacha-xiquy-nynguepqua
2.ª sg.ma-xiquy-uama-xiquy-sucama-xiquy-nyngama-xiquy-nynguepqua
3.ªxiquy-uaxiquy-sucaxiquy-nyngaxiquy-nynguepqua
1.ª pl.chi-xiquy-uachi-xiquy-sucachi-xiquy-nyngachi-xiquy-nynguepqua
2.ª pl.mi-xiquy-uami-xiquy-sucami-xiquy-nyngami-xiquy-nynguepqua
Modo Imperativo
PersonaForma Única
2.ª sg. (Imp.)xiquy-u
2.ª pl. (Imp.)xiquy-ua

(Imperativo: xicu.)

Secar. Bxiquysuca. Ymperatiuo, xicu, maxicua. Correlatiuo del de arriua pero estos dos v[er]bos no se disen de todas materias, sino de algunas. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - 113r Ms. 158. Voc. fol. fol 113r

1. iek/ies zb~. Secar el humo.

Secar el humo = Ies =. l. Ieque zebxiquysuca. Imp. xicu, maxicua. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - 38r Ms. 2923. fol. fol 38r

Ver también "Secar": buchuansuca, buchuasuca, caiquansuca, xiquynsuca, xiquysuca