De Muysc cubun - Lengua Muisca
higuasuca#I su. intr. Desherbar (Arrancar las yerbas perjudiciales de una labranza) || higuasuca#II || higuasuca#III || higuasuca#IV || higuasuca#V || higuasuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
higuasuca, hiuasuca
Fon. Gonz.*/hiɣuasuka/ Cons.
*/hiɣuasuka/
Morf. higua -suca
I. su. tr. Desherbar, arrancar las yerbas perjudiciales de una labranza.
Paradigma verbal: higua (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-mi-hgua-o | z-mi-hgua-suca | z-mi-hgua-nynga | z-mi-hgua-iua |
| neg. | z-mi-hgua-za | z-mi-hgua-suca-za | z-mi-hgua-zi-nga | z-mi-hgua-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-mi-hgua-o | m-mi-hgua-suca | m-mi-hgua-nynga | m-mi-hgua-iua |
| neg. | m-mi-hgua-za | m-mi-hgua-suca-za | m-mi-hgua-zi-nga | m-mi-hgua-za-n iua |
| 3.ª | a-mi-hgua-o | a-mi-hgua-suca | a-mi-hgua-nynga | a-mi-hgua-iua |
| neg. | a-mi-hgua-za | a-mi-hgua-suca-za | a-mi-hgua-zi-nga | a-mi-hgua-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-mi-hgua-o | chi-mi-hgua-suca | chi-mi-hgua-nynga | chi-mi-hgua-iua |
| neg. | chi-mi-hgua-za | chi-mi-hgua-suca-za | chi-mi-hgua-zi-nga | chi-mi-hgua-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-mi-hgua-o | mi-mi-hgua-suca | mi-mi-hgua-nynga | mi-mi-hgua-iua |
| neg. | mi-mi-hgua-za | mi-mi-hgua-suca-za | mi-mi-hgua-zi-nga | mi-mi-hgua-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-higua-ua | cha-higua-suca | cha-higua-nynga | cha-higua-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-higua-ua | ma-higua-suca | ma-higua-nynga | ma-higua-nynguepqua |
| 3.ª | higua-ua | higua-suca | higua-nynga | higua-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-higua-ua | chi-higua-suca | chi-higua-nynga | chi-higua-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-higua-ua | mi-higua-suca | mi-higua-nynga | mi-higua-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | higua-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | higua-ua |
Deserbar. Bxiusuca [o] zhiguasuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 56r
