(Redirigido desde «gyunsuca»)
gynsuca#I su. intr. Quebrarse, cortarse (cosas largas o robustas) || gynsuca#II su. tr. Cortar, segar, cercenar || gynsuca#III || gynsuca#IV || gynsuca#V || gynsuca#L I
gynsuca, gensuca(2)
- Arrugarse (lit. quebrase el cuero, pellejo, etc.)
Arrugarse = Zequyhintansuca. l. Iziquynsuca. l. aquybane. dictur de personnis. De otras cosas = Huque agene. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 7v
Ver también " Arrugar ": chuctansuca, gynsuca, quybansuca, quynta, quyntansuca, ziquy, ziquynsuca
- Segar.
ʃegar = zemascasuca. bgynsuca. bgyusuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 113r
- 1.1. abizaz b~. Degollar (lit. cortar su cuello).
Degollar. Abiza zbgynsuca [o] abiza zemascasuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 52v
Ver también " Degollar ": gynsuca
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-gyn | z-gyn-suca | z-gyn-nynga | z-gyn-iua |
| neg. | z-gyn-za | z-gyn-suca-za | z-gyn-zi-nga | z-gyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-gyn | m-gyn-suca | m-gyn-nynga | m-gyn-iua |
| neg. | m-gyn-za | m-gyn-suca-za | m-gyn-zi-nga | m-gyn-za-n iua |
| 3.ª | a-gyn | a-gyn-suca | a-gyn-nynga | a-gyn-iua |
| neg. | a-gyn-za | a-gyn-suca-za | a-gyn-zi-nga | a-gyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-gyn | chi-gyn-suca | chi-gyn-nynga | chi-gyn-iua |
| neg. | chi-gyn-za | chi-gyn-suca-za | chi-gyn-zi-nga | chi-gyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-gyn | mi-gyn-suca | mi-gyn-nynga | mi-gyn-iua |
| neg. | mi-gyn-za | mi-gyn-suca-za | mi-gyn-zi-nga | mi-gyn-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-gyn-ua | cha-gyn-suca | cha-gyn-nynga | cha-gyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-gyn-ua | ma-gyn-suca | ma-gyn-nynga | ma-gyn-nynguepqua |
| 3.ª | a-gyn-ua | a-gyn-suca | a-gyn-nynga | a-gyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-gyn-ua | chi-gyn-suca | chi-gyn-nynga | chi-gyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-gyn-ua | mi-gyn-suca | mi-gyn-nynga | mi-gyn-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-gyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-gyn-ua |
Ver también " Quebrar ": bugun, bugunsuca, bugusuca, gynsuca, gyu, gyusuca, huzasuca
Quebrarse las Coʃas dhaʃ = agynsuca =
Quebrada Coʃa asi = agyuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 106
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-gyn | z-b-gyn-suca | z-b-gyn-nynga | z-b-gyn-iua |
| neg. | z-b-gyn-za | z-b-gyn-suca-za | z-b-gyn-zi-nga | z-b-gyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-gyn | m-m-gyn-suca | m-m-gyn-nynga | m-m-gyn-iua |
| neg. | m-m-gyn-za | m-m-gyn-suca-za | m-m-gyn-zi-nga | m-m-gyn-za-n iua |
| 3.ª | a-b-gyn | a-b-gyn-suca | a-b-gyn-nynga | a-b-gyn-iua |
| neg. | a-b-gyn-za | a-b-gyn-suca-za | a-b-gyn-zi-nga | a-b-gyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-gyn | chi-b-gyn-suca | chi-b-gyn-nynga | chi-b-gyn-iua |
| neg. | chi-b-gyn-za | chi-b-gyn-suca-za | chi-b-gyn-zi-nga | chi-b-gyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-gyn | mi-b-gyn-suca | mi-b-gyn-nynga | mi-b-gyn-iua |
| neg. | mi-b-gyn-za | mi-b-gyn-suca-za | mi-b-gyn-zi-nga | mi-b-gyn-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-gyn-ua | cha-gyn-suca | cha-gyn-nynga | cha-gyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-gyn-ua | ma-gyn-suca | ma-gyn-nynga | ma-gyn-nynguepqua |
| 3.ª | gyn-ua | gyn-suca | gyn-nynga | gyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-gyn-ua | chi-gyn-suca | chi-gyn-nynga | chi-gyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-gyn-ua | mi-gyn-suca | mi-gyn-nynga | mi-gyn-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | gyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | gyn-ua |
Ver también " Cortar ": bascansuca, bascasuca, buhusqua, gahazensuca, gahazysuca, gyusuca, quyhyty, quyhytynsuca, quyhytysuca, xihisqua, ziquysuca
Cortar çin golpes. Bgynsuca. Ymperatiuo, gynu. Partiçipios: chagynsuca, chagynua, chagynynga. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 44r
