De Muysc cubun - Lengua Muisca
(Página creada con «{{MUI-ESP |IPA_GONZALEZ = huɨhɨtʂensuka |IPA_CONSTENLA = |PROTO = |MORFOLOGIA = }} {{I| su. tr. | Vivir }} {{manuscrito_2923|Vivir <nowiki>=</nowiki> ''Z...») |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| (No se muestra una edición intermedia del mismo usuario) | |||
| Línea 6: | Línea 6: | ||
}} | }} | ||
| − | {{I| su. tr. | Vivir | + | {{I| su. tr. | Vivir |cit= |
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
{{manuscrito_2923|Vivir <nowiki>=</nowiki> ''Zupquaz abizine'', tengo los ojos abiertos, estoi vivo. l. ''<u>Zehuyhyzensuca</u>''.|43r}} | {{manuscrito_2923|Vivir <nowiki>=</nowiki> ''Zupquaz abizine'', tengo los ojos abiertos, estoi vivo. l. ''<u>Zehuyhyzensuca</u>''.|43r}} | ||
| − | + | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |sema= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | Vivir | ||
| + | |||
| + | }} | ||
Revisión actual - 14:09 17 sep 2025
huyhyzensuca#I su. tr. Vivir || huyhyzensuca#II || huyhyzensuca#III || huyhyzensuca#IV || huyhyzensuca#V || huyhyzensuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
huyhyzensuca
Fon. Gonz.*/huɨhɨtʂensuka/ Cons.
*/huɨhɨtsensuka/
I. su. tr. Vivir
Paradigma verbal: huyhyzen (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-mu-hyhyzen | z-mu-hyhyzen-suca | z-mu-hyhyzen-nynga | z-mu-hyhyzen-iua |
| neg. | z-mu-hyhyzen-za | z-mu-hyhyzen-suca-za | z-mu-hyhyzen-zi-nga | z-mu-hyhyzen-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-mu-hyhyzen | m-mu-hyhyzen-suca | m-mu-hyhyzen-nynga | m-mu-hyhyzen-iua |
| neg. | m-mu-hyhyzen-za | m-mu-hyhyzen-suca-za | m-mu-hyhyzen-zi-nga | m-mu-hyhyzen-za-n iua |
| 3.ª | a-mu-hyhyzen | a-mu-hyhyzen-suca | a-mu-hyhyzen-nynga | a-mu-hyhyzen-iua |
| neg. | a-mu-hyhyzen-za | a-mu-hyhyzen-suca-za | a-mu-hyhyzen-zi-nga | a-mu-hyhyzen-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-mu-hyhyzen | chi-mu-hyhyzen-suca | chi-mu-hyhyzen-nynga | chi-mu-hyhyzen-iua |
| neg. | chi-mu-hyhyzen-za | chi-mu-hyhyzen-suca-za | chi-mu-hyhyzen-zi-nga | chi-mu-hyhyzen-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-mu-hyhyzen | mi-mu-hyhyzen-suca | mi-mu-hyhyzen-nynga | mi-mu-hyhyzen-iua |
| neg. | mi-mu-hyhyzen-za | mi-mu-hyhyzen-suca-za | mi-mu-hyhyzen-zi-nga | mi-mu-hyhyzen-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-huyhyzen-ua | cha-huyhyzen-suca | cha-huyhyzen-nynga | cha-huyhyzen-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-huyhyzen-ua | ma-huyhyzen-suca | ma-huyhyzen-nynga | ma-huyhyzen-nynguepqua |
| 3.ª | huyhyzen-ua | huyhyzen-suca | huyhyzen-nynga | huyhyzen-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-huyhyzen-ua | chi-huyhyzen-suca | chi-huyhyzen-nynga | chi-huyhyzen-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-huyhyzen-ua | mi-huyhyzen-suca | mi-huyhyzen-nynga | mi-huyhyzen-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | huyhyzen-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | huyhyzen-ua |
Ver también " Vivir ": bizine, huyhyzensuca
Vivir = Zupquaz abizine, tengo los ojos abiertos, estoi vivo. l. Zehuyhyzensuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 43r
