De Muysc cubun - Lengua Muisca

m (Texto reemplaza - '{{II|' a '{{II| |')
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=)
 
(No se muestran 17 ediciones intermedias de 3 usuarios)
Línea 1: Línea 1:
{{MUYSKA1
+
{{MUI-ESP
 
|IPA_GONZALEZ  = tʂitɨnsuka
 
|IPA_GONZALEZ  = tʂitɨnsuka
 
|IPA_CONSTENLA =  
 
|IPA_CONSTENLA =  
|IPA_KUBUN    =  
+
|PROTO        =  
|MORFOLOGIA    =  
+
|MORFOLOGIA    = ''zity'' [[-n(2)]] [[-suca]]
 
}}
 
}}
  
{{gram|Verbo -nsuka}}
+
{{I| su. tr. |Chamuscarse
 +
|def = quemarse algo por la parte exterior
 +
 
 +
 
 +
|cit=
 +
 
 +
 
 +
 
 +
 +
 
 +
{{voc_158|Chamuscarse. ''Azitynsuca''.|47r}}
  
{{I| |Chamuscarse, quemarse algo por la parte exterior.}}
 
{{voc_158|Chamuscarse. ''Azitynsuca''.|fol 47r}}
 
  
{{sema|Chamuscar}}
 
 
{{muisquismo|chitiarse}}
 
{{muisquismo|chitiarse}}
  
  
{{II| | Tener empeine en la cara.}}
 
{{manuscrito_2923|Empeine del rostro <nowiki>=</nowiki> ''Zubaza, fibansuca''. l. ''Zubaza zitynsuca''. |fol 21r}}
 
  
{{sema|Enfermedad}}
+
 
 +
|sema=Chamuscar}}
 +
 
 +
{{II| su. tr. | Tener empeine en la cara. | auba a~|cit=
 +
 
 +
 
 +
 
 +
{{manuscrito_2923|Empeine del rostro &#61; ''Zubaza, fibansuca''. l. ''Zubaza zitynsuca''. |21r}}
 +
 
 +
 
 +
 
 +
|sema=
 +
 
 +
Empeine
 +
 
 +
}}

Revisión actual - 11:21 17 sep 2025

zitynsuca#I su. tr. Chamuscarse (quemarse algo por la parte exterior) || zitynsuca#II su. tr. Tener empeine en la cara.  || zitynsuca#III  || zitynsuca#IV  || zitynsuca#V  || zitynsuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

zitynsuca

Fon. Gonz.*/tʂitɨnsuka/ Cons. */tsitɨnsuka/
Morf. zity -n(2) -suca
    {{{GRUPO}}}
    I. su. tr. Chamuscarse ( quemarse algo por la parte exterior. )
    Conjugar
    Paradigma verbal: zityn (su. tr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-b-zitynz-b-zityn-sucaz-b-zityn-nyngaz-b-zityn-iua
    neg.z-b-zityn-zaz-b-zityn-suca-zaz-b-zityn-zi-ngaz-b-zityn-za-n iua
    2.ª sg.m-m-zitynm-m-zityn-sucam-m-zityn-nyngam-m-zityn-iua
    neg.m-m-zityn-zam-m-zityn-suca-zam-m-zityn-zi-ngam-m-zityn-za-n iua
    3.ªa-b-zityna-b-zityn-sucaa-b-zityn-nyngaa-b-zityn-iua
    neg.a-b-zityn-zaa-b-zityn-suca-zaa-b-zityn-zi-ngaa-b-zityn-za-n iua
    1.ª pl.chi-b-zitynchi-b-zityn-sucachi-b-zityn-nyngachi-b-zityn-iua
    neg.chi-b-zityn-zachi-b-zityn-suca-zachi-b-zityn-zi-ngachi-b-zityn-za-n iua
    2.ª pl.mi-b-zitynmi-b-zityn-sucami-b-zityn-nyngami-b-zityn-iua
    neg.mi-b-zityn-zami-b-zityn-suca-zami-b-zityn-zi-ngami-b-zityn-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-zityn-uacha-zityn-sucacha-zityn-nyngacha-zityn-nynguepqua
    2.ª sg.ma-zityn-uama-zityn-sucama-zityn-nyngama-zityn-nynguepqua
    3.ªzityn-uazityn-sucazityn-nyngazityn-nynguepqua
    1.ª pl.chi-zityn-uachi-zityn-sucachi-zityn-nyngachi-zityn-nynguepqua
    2.ª pl.mi-zityn-uami-zityn-sucami-zityn-nyngami-zityn-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)zityn-u
    2.ª pl. (Imp.)zityn-ua

    Ver también " Chamuscar ": zitynsuca, zitysuca

    Chamuscarse. Azitynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 47r


    Ver muisquismo chitiarse.


    auba a~.
    II. su. tr. Tener empeine en la cara. 
    Conjugar
    Paradigma verbal: zityn (su. tr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-b-zitynz-b-zityn-sucaz-b-zityn-nyngaz-b-zityn-iua
    neg.z-b-zityn-zaz-b-zityn-suca-zaz-b-zityn-zi-ngaz-b-zityn-za-n iua
    2.ª sg.m-m-zitynm-m-zityn-sucam-m-zityn-nyngam-m-zityn-iua
    neg.m-m-zityn-zam-m-zityn-suca-zam-m-zityn-zi-ngam-m-zityn-za-n iua
    3.ªa-b-zityna-b-zityn-sucaa-b-zityn-nyngaa-b-zityn-iua
    neg.a-b-zityn-zaa-b-zityn-suca-zaa-b-zityn-zi-ngaa-b-zityn-za-n iua
    1.ª pl.chi-b-zitynchi-b-zityn-sucachi-b-zityn-nyngachi-b-zityn-iua
    neg.chi-b-zityn-zachi-b-zityn-suca-zachi-b-zityn-zi-ngachi-b-zityn-za-n iua
    2.ª pl.mi-b-zitynmi-b-zityn-sucami-b-zityn-nyngami-b-zityn-iua
    neg.mi-b-zityn-zami-b-zityn-suca-zami-b-zityn-zi-ngami-b-zityn-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-zityn-uacha-zityn-sucacha-zityn-nyngacha-zityn-nynguepqua
    2.ª sg.ma-zityn-uama-zityn-sucama-zityn-nyngama-zityn-nynguepqua
    3.ªzityn-uazityn-sucazityn-nyngazityn-nynguepqua
    1.ª pl.chi-zityn-uachi-zityn-sucachi-zityn-nyngachi-zityn-nynguepqua
    2.ª pl.mi-zityn-uami-zityn-sucami-zityn-nyngami-zityn-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)zityn-u
    2.ª pl. (Imp.)zityn-ua

    Ver también " Empeine ": chipqua(2), fihibansuca

    Empeine del rostro = Zubaza, fibansuca. l. Zubaza zitynsuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 21r