De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Gómez) |
m |
||
| Línea 3: | Línea 3: | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
|IPA_GOMEZ = tɨhkɨnsuka | |IPA_GOMEZ = tɨhkɨnsuka | ||
| − | |MORFOLOGIA = [[tyhyquy]] | + | |MORFOLOGIA = [[tyhyquy]] [[-n(2)]] [[-suca]] |
}} | }} | ||
| − | {{I| | + | {{I| su. intr. | Emborracharse con ''Brugmansia sanguinea''.}} |
{{voc_158|Emborracharse d[e] esta manera. ''Ityhyquynsuca''.|70r}} | {{voc_158|Emborracharse d[e] esta manera. ''Ityhyquynsuca''.|70r}} | ||
{{sema|Borrachero}} | {{sema|Borrachero}} | ||
{{sema|Borrachera}} | {{sema|Borrachera}} | ||
Revisión del 02:03 6 ago 2020
tyhyquynsuca#I su. intr. Emborracharse con Brugmansia sanguinea. || tyhyquynsuca#II su. tr. Emborrachar a alguien usando Brugmansia sanguinea || tyhyquynsuca#III || tyhyquynsuca#IV || tyhyquynsuca#V || tyhyquynsuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
tyhyquynsuca
Fon. Gonz.*/tɨhɨkɨnsuka/ Cons.
*/tɨhɨkɨnsuka/
I. su. intr. Emborracharse con Brugmansia sanguinea.
Paradigma verbal: tyhyquyn (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-tyhyquyn | i-tyhyquyn-suca | i-tyhyquyn-nynga | i-tyhyquyn-iua |
| neg. | i-tyhyquyn-za | i-tyhyquyn-suca-za | i-tyhyquyn-zi-nga | i-tyhyquyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-tyhyquyn | m-tyhyquyn-suca | m-tyhyquyn-nynga | m-tyhyquyn-iua |
| neg. | m-tyhyquyn-za | m-tyhyquyn-suca-za | m-tyhyquyn-zi-nga | m-tyhyquyn-za-n iua |
| 3.ª | a-tyhyquyn | a-tyhyquyn-suca | a-tyhyquyn-nynga | a-tyhyquyn-iua |
| neg. | a-tyhyquyn-za | a-tyhyquyn-suca-za | a-tyhyquyn-zi-nga | a-tyhyquyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-tyhyquyn | chi-tyhyquyn-suca | chi-tyhyquyn-nynga | chi-tyhyquyn-iua |
| neg. | chi-tyhyquyn-za | chi-tyhyquyn-suca-za | chi-tyhyquyn-zi-nga | chi-tyhyquyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-tyhyquyn | mi-tyhyquyn-suca | mi-tyhyquyn-nynga | mi-tyhyquyn-iua |
| neg. | mi-tyhyquyn-za | mi-tyhyquyn-suca-za | mi-tyhyquyn-zi-nga | mi-tyhyquyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-tyhyquyn-ua | cha-tyhyquyn-suca | cha-tyhyquyn-nynga | cha-tyhyquyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-tyhyquyn-ua | ma-tyhyquyn-suca | ma-tyhyquyn-nynga | ma-tyhyquyn-nynguepqua |
| 3.ª | a-tyhyquyn-ua | a-tyhyquyn-suca | a-tyhyquyn-nynga | a-tyhyquyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-tyhyquyn-ua | chi-tyhyquyn-suca | chi-tyhyquyn-nynga | chi-tyhyquyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-tyhyquyn-ua | mi-tyhyquyn-suca | mi-tyhyquyn-nynga | mi-tyhyquyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-tyhyquyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-tyhyquyn-ua |
Emborracharse d[e] esta manera. Ityhyquynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 70r
Ver también "Borrachero": tyhyquy, tyhyquynsuca, tyhyquysuca
Ver también "Borrachera": biohote, biohoty, chiensuca, chieusuca, iohotysuca, tyhyquynsuca
