De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Variable proto) |
m (Absorber material colgante de cada sección en |cit= dentro de su plantilla) |
||
| Línea 16: | Línea 16: | ||
|MORFOLOGIA = tina [[-n(2)]] [[-suca]] | |MORFOLOGIA = tina [[-n(2)]] [[-suca]] | ||
}} | }} | ||
| − | |||
{{I| su. intr. | Hacer ruido, hacer estruendo, tronar | | {{I| su. intr. | Hacer ruido, hacer estruendo, tronar | | ||
|def = Manifestarse a través de un sonido | |def = Manifestarse a través de un sonido | ||
| − | + | ||
| + | |cit= | ||
| + | |||
{{voc_158|Ruido hacer <nowiki>=</nowiki> ''itinansuca'' <nowiki>=</nowiki> |110v}} | {{voc_158|Ruido hacer <nowiki>=</nowiki> ''itinansuca'' <nowiki>=</nowiki> |110v}} | ||
{{sema|Hablar}} | {{sema|Hablar}} | ||
| Línea 32: | Línea 33: | ||
:2. Tronar (*sonar los truenos) | :2. Tronar (*sonar los truenos) | ||
{{manuscrito_2923|tronar <nowiki>=</nowiki> ''Atinansuca''.|41v}} | {{manuscrito_2923|tronar <nowiki>=</nowiki> ''Atinansuca''.|41v}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | }} | ||
Revisión del 22:45 15 sep 2025
tinansuca#I su. intr. Hacer ruido, hacer estruendo, tronar (Manifestarse a través de un sonido) || tinansuca#II || tinansuca#III || tinansuca#IV || tinansuca#V || tinansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
tinansuca
Fon. Gonz.*/tinansuka/ Cons.
*/tinansuka/
- 1. Hacerse un estruendo.
- 2. Tronar (*sonar los truenos)
I. su. intr. Hacer ruido, hacer estruendo, tronar ( Manifestarse a través de un sonido. )
Paradigma verbal: tinan (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-tinan | i-tinan-suca | i-tinan-nynga | i-tinan-iua |
| neg. | i-tinan-za | i-tinan-suca-za | i-tinan-zi-nga | i-tinan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-tinan | m-tinan-suca | m-tinan-nynga | m-tinan-iua |
| neg. | m-tinan-za | m-tinan-suca-za | m-tinan-zi-nga | m-tinan-za-n iua |
| 3.ª | a-tinan | a-tinan-suca | a-tinan-nynga | a-tinan-iua |
| neg. | a-tinan-za | a-tinan-suca-za | a-tinan-zi-nga | a-tinan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-tinan | chi-tinan-suca | chi-tinan-nynga | chi-tinan-iua |
| neg. | chi-tinan-za | chi-tinan-suca-za | chi-tinan-zi-nga | chi-tinan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-tinan | mi-tinan-suca | mi-tinan-nynga | mi-tinan-iua |
| neg. | mi-tinan-za | mi-tinan-suca-za | mi-tinan-zi-nga | mi-tinan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-tinan-ua | cha-tinan-suca | cha-tinan-nynga | cha-tinan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-tinan-ua | ma-tinan-suca | ma-tinan-nynga | ma-tinan-nynguepqua |
| 3.ª | a-tinan-ua | a-tinan-suca | a-tinan-nynga | a-tinan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-tinan-ua | chi-tinan-suca | chi-tinan-nynga | chi-tinan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-tinan-ua | mi-tinan-suca | mi-tinan-nynga | mi-tinan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-tinan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-tinan-ua |
Ruido hacer = itinansuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 110v
Ver también "Hablar": chiza, cubun, cubunsuca, insuca, iny, mi(2), muysc cubun, quyhynsuca, su cubun, tinansuca
uwa central: tenanro - 1.contestar; hablar. 2. saludar (cuando alguien vuelve). 5. cantar (grillo o pájaro) (Headland
)
Ruido, id est, estruendo hacerse = atinansuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 137v
Ver también "Hacer ruido": tensuca, tinansuca, zonansuca
tronar = Atinansuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 41v
