De Muysc cubun - Lengua Muisca

quyntansuca#I su. intr. Arrugarse.  || quyntansuca#II su. intr. Marchitarse.  || quyntansuca#III  || quyntansuca#IV  || quyntansuca#V  || quyntansuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

quyntansuca, quyhintansuca

Fon. Gonz.*/kɨhintansuka/ Cons. */kɨntansuka/
    {{{GRUPO}}}
    I. su. intr. Arrugarse. 
    Conjugar
    Paradigma verbal: quyntan (su. intr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-quyntanz-quyntan-sucaz-quyntan-nyngaz-quyntan-iua
    neg.z-quyntan-zaz-quyntan-suca-zaz-quyntan-zi-ngaz-quyntan-za-n iua
    2.ª sg.m-quyntanm-quyntan-sucam-quyntan-nyngam-quyntan-iua
    neg.m-quyntan-zam-quyntan-suca-zam-quyntan-zi-ngam-quyntan-za-n iua
    3.ªa-quyntana-quyntan-sucaa-quyntan-nyngaa-quyntan-iua
    neg.a-quyntan-zaa-quyntan-suca-zaa-quyntan-zi-ngaa-quyntan-za-n iua
    1.ª pl.chi-quyntanchi-quyntan-sucachi-quyntan-nyngachi-quyntan-iua
    neg.chi-quyntan-zachi-quyntan-suca-zachi-quyntan-zi-ngachi-quyntan-za-n iua
    2.ª pl.mi-quyntanmi-quyntan-sucami-quyntan-nyngami-quyntan-iua
    neg.mi-quyntan-zami-quyntan-suca-zami-quyntan-zi-ngami-quyntan-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-quyntan-uacha-quyntan-sucacha-quyntan-nyngacha-quyntan-nynguepqua
    2.ª sg.ma-quyntan-uama-quyntan-sucama-quyntan-nyngama-quyntan-nynguepqua
    3.ªa-quyntan-uaa-quyntan-sucaa-quyntan-nyngaa-quyntan-nynguepqua
    1.ª pl.chi-quyntan-uachi-quyntan-sucachi-quyntan-nyngachi-quyntan-nynguepqua
    2.ª pl.mi-quyntan-uami-quyntan-sucami-quyntan-nyngami-quyntan-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)a-quyntan-u
    2.ª pl. (Imp.)a-quyntan-ua

    Arrugarse. Zquyntansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 20v

    Arrugarse = Zequyhintansuca. l. Iziquynsuca. l. Aguybane. dictur de personnis. De otras cosas = Huque agene. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 7v

    Ver también "Arrugar": chuctansuca, gynsuca, quybansuca, quynta, quyntansuca, ziquy, ziquynsuca

    uwa central: cohchunro - 1. arrugar (de ropa,y piel) (Headland )


    II. su. intr. Marchitarse. 
    Conjugar
    Paradigma verbal: quyntan (su. intr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-quyntanz-quyntan-sucaz-quyntan-nyngaz-quyntan-iua
    neg.z-quyntan-zaz-quyntan-suca-zaz-quyntan-zi-ngaz-quyntan-za-n iua
    2.ª sg.m-quyntanm-quyntan-sucam-quyntan-nyngam-quyntan-iua
    neg.m-quyntan-zam-quyntan-suca-zam-quyntan-zi-ngam-quyntan-za-n iua
    3.ªa-quyntana-quyntan-sucaa-quyntan-nyngaa-quyntan-iua
    neg.a-quyntan-zaa-quyntan-suca-zaa-quyntan-zi-ngaa-quyntan-za-n iua
    1.ª pl.chi-quyntanchi-quyntan-sucachi-quyntan-nyngachi-quyntan-iua
    neg.chi-quyntan-zachi-quyntan-suca-zachi-quyntan-zi-ngachi-quyntan-za-n iua
    2.ª pl.mi-quyntanmi-quyntan-sucami-quyntan-nyngami-quyntan-iua
    neg.mi-quyntan-zami-quyntan-suca-zami-quyntan-zi-ngami-quyntan-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-quyntan-uacha-quyntan-sucacha-quyntan-nyngacha-quyntan-nynguepqua
    2.ª sg.ma-quyntan-uama-quyntan-sucama-quyntan-nyngama-quyntan-nynguepqua
    3.ªa-quyntan-uaa-quyntan-sucaa-quyntan-nyngaa-quyntan-nynguepqua
    1.ª pl.chi-quyntan-uachi-quyntan-sucachi-quyntan-nyngachi-quyntan-nynguepqua
    2.ª pl.mi-quyntan-uami-quyntan-sucami-quyntan-nyngami-quyntan-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)a-quyntan-u
    2.ª pl. (Imp.)a-quyntan-ua

    Marchitarse. Aquyntansuca [o] aquybansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 86v