De Muysc cubun - Lengua Muisca
quyntansuca#I su. intr. Arrugarse. || quyntansuca#II su. intr. Marchitarse. || quyntansuca#III || quyntansuca#IV || quyntansuca#V || quyntansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
quyntansuca, quyhintansuca
Fon. Gonz.*/kɨhintansuka/ Cons.
*/kɨntansuka/
I. su. intr. Arrugarse.
Paradigma verbal: quyntan (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-quyntan | z-quyntan-suca | z-quyntan-nynga | z-quyntan-iua |
| neg. | z-quyntan-za | z-quyntan-suca-za | z-quyntan-zi-nga | z-quyntan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-quyntan | m-quyntan-suca | m-quyntan-nynga | m-quyntan-iua |
| neg. | m-quyntan-za | m-quyntan-suca-za | m-quyntan-zi-nga | m-quyntan-za-n iua |
| 3.ª | a-quyntan | a-quyntan-suca | a-quyntan-nynga | a-quyntan-iua |
| neg. | a-quyntan-za | a-quyntan-suca-za | a-quyntan-zi-nga | a-quyntan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-quyntan | chi-quyntan-suca | chi-quyntan-nynga | chi-quyntan-iua |
| neg. | chi-quyntan-za | chi-quyntan-suca-za | chi-quyntan-zi-nga | chi-quyntan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-quyntan | mi-quyntan-suca | mi-quyntan-nynga | mi-quyntan-iua |
| neg. | mi-quyntan-za | mi-quyntan-suca-za | mi-quyntan-zi-nga | mi-quyntan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-quyntan-ua | cha-quyntan-suca | cha-quyntan-nynga | cha-quyntan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-quyntan-ua | ma-quyntan-suca | ma-quyntan-nynga | ma-quyntan-nynguepqua |
| 3.ª | a-quyntan-ua | a-quyntan-suca | a-quyntan-nynga | a-quyntan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-quyntan-ua | chi-quyntan-suca | chi-quyntan-nynga | chi-quyntan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-quyntan-ua | mi-quyntan-suca | mi-quyntan-nynga | mi-quyntan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-quyntan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-quyntan-ua |
Arrugarse. Zquyntansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 20v
Arrugarse = Zequyhintansuca. l. Iziquynsuca. l. Aguybane. dictur de personnis. De otras cosas = Huque agene. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 7v
Ver también "Arrugar": chuctansuca, gynsuca, quybansuca, quynta, quyntansuca, ziquy, ziquynsuca
uwa central: cohchunro - 1. arrugar (de ropa,y piel) (Headland
)
II. su. intr. Marchitarse.
Paradigma verbal: quyntan (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-quyntan | z-quyntan-suca | z-quyntan-nynga | z-quyntan-iua |
| neg. | z-quyntan-za | z-quyntan-suca-za | z-quyntan-zi-nga | z-quyntan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-quyntan | m-quyntan-suca | m-quyntan-nynga | m-quyntan-iua |
| neg. | m-quyntan-za | m-quyntan-suca-za | m-quyntan-zi-nga | m-quyntan-za-n iua |
| 3.ª | a-quyntan | a-quyntan-suca | a-quyntan-nynga | a-quyntan-iua |
| neg. | a-quyntan-za | a-quyntan-suca-za | a-quyntan-zi-nga | a-quyntan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-quyntan | chi-quyntan-suca | chi-quyntan-nynga | chi-quyntan-iua |
| neg. | chi-quyntan-za | chi-quyntan-suca-za | chi-quyntan-zi-nga | chi-quyntan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-quyntan | mi-quyntan-suca | mi-quyntan-nynga | mi-quyntan-iua |
| neg. | mi-quyntan-za | mi-quyntan-suca-za | mi-quyntan-zi-nga | mi-quyntan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-quyntan-ua | cha-quyntan-suca | cha-quyntan-nynga | cha-quyntan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-quyntan-ua | ma-quyntan-suca | ma-quyntan-nynga | ma-quyntan-nynguepqua |
| 3.ª | a-quyntan-ua | a-quyntan-suca | a-quyntan-nynga | a-quyntan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-quyntan-ua | chi-quyntan-suca | chi-quyntan-nynga | chi-quyntan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-quyntan-ua | mi-quyntan-suca | mi-quyntan-nynga | mi-quyntan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-quyntan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-quyntan-ua |
Marchitarse. Aquyntansuca [o] aquybansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 86v
