De Muysc cubun - Lengua Muisca

Revisión del 20:09 15 sep 2025 de Diegomez (discusión | contribs.) (Absorber material colgante de cada sección en |cit= dentro de su plantilla)

cahachynsuca#I su. tr. Desgajarse.  || cahachynsuca#II  || cahachynsuca#III  || cahachynsuca#IV  || cahachynsuca#V  || cahachynsuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

cahachynsuca

Fon. Gonz.*/kahaʂɨnsuka/ Cons. */kahatʲɨnsuka/
    {{{GRUPO}}}
    I. su. tr. Desgajarse. 
    Conjugar
    Paradigma verbal: cahachyn (su. tr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-b-cahachynz-b-cahachyn-sucaz-b-cahachyn-nyngaz-b-cahachyn-iua
    neg.z-b-cahachyn-zaz-b-cahachyn-suca-zaz-b-cahachyn-zi-ngaz-b-cahachyn-za-n iua
    2.ª sg.m-m-cahachynm-m-cahachyn-sucam-m-cahachyn-nyngam-m-cahachyn-iua
    neg.m-m-cahachyn-zam-m-cahachyn-suca-zam-m-cahachyn-zi-ngam-m-cahachyn-za-n iua
    3.ªa-b-cahachyna-b-cahachyn-sucaa-b-cahachyn-nyngaa-b-cahachyn-iua
    neg.a-b-cahachyn-zaa-b-cahachyn-suca-zaa-b-cahachyn-zi-ngaa-b-cahachyn-za-n iua
    1.ª pl.chi-b-cahachynchi-b-cahachyn-sucachi-b-cahachyn-nyngachi-b-cahachyn-iua
    neg.chi-b-cahachyn-zachi-b-cahachyn-suca-zachi-b-cahachyn-zi-ngachi-b-cahachyn-za-n iua
    2.ª pl.mi-b-cahachynmi-b-cahachyn-sucami-b-cahachyn-nyngami-b-cahachyn-iua
    neg.mi-b-cahachyn-zami-b-cahachyn-suca-zami-b-cahachyn-zi-ngami-b-cahachyn-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-cahachyn-uacha-cahachyn-sucacha-cahachyn-nyngacha-cahachyn-nynguepqua
    2.ª sg.ma-cahachyn-uama-cahachyn-sucama-cahachyn-nyngama-cahachyn-nynguepqua
    3.ªcahachyn-uacahachyn-sucacahachyn-nyngacahachyn-nynguepqua
    1.ª pl.chi-cahachyn-uachi-cahachyn-sucachi-cahachyn-nyngachi-cahachyn-nynguepqua
    2.ª pl.mi-cahachyn-uami-cahachyn-sucami-cahachyn-nyngami-cahachyn-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)cahachyn-u
    2.ª pl. (Imp.)cahachyn-ua

    Desgajarse. Acahachynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 56r

    Ver también "Desgajar": cahachyn, cahachynsuca, cahachysuca, chuzysuca