De Muysc cubun - Lengua Muisca

quyesuca#I su. tr. Estar con frío completamente.  || quyesuca#II  || quyesuca#III  || quyesuca#IV  || quyesuca#V  || quyesuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

quyesuca

Fon. Gonz.*/kɨensuka/ Cons. */kɨesuka/
Morf. quye(2) -suca
    {{{GRUPO}}}
    b~s abza.
    I. su. tr. Estar con frío completamente. 
    Conjugar
    Paradigma verbal: quye (su. tr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-b-quyez-b-quye-sucaz-b-quye-nyngaz-b-quye-iua
    neg.z-b-quye-zaz-b-quye-suca-zaz-b-quye-zi-ngaz-b-quye-za-n iua
    2.ª sg.m-m-quyem-m-quye-sucam-m-quye-nyngam-m-quye-iua
    neg.m-m-quye-zam-m-quye-suca-zam-m-quye-zi-ngam-m-quye-za-n iua
    3.ªa-b-quyea-b-quye-sucaa-b-quye-nyngaa-b-quye-iua
    neg.a-b-quye-zaa-b-quye-suca-zaa-b-quye-zi-ngaa-b-quye-za-n iua
    1.ª pl.chi-b-quyechi-b-quye-sucachi-b-quye-nyngachi-b-quye-iua
    neg.chi-b-quye-zachi-b-quye-suca-zachi-b-quye-zi-ngachi-b-quye-za-n iua
    2.ª pl.mi-b-quyemi-b-quye-sucami-b-quye-nyngami-b-quye-iua
    neg.mi-b-quye-zami-b-quye-suca-zami-b-quye-zi-ngami-b-quye-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-quye-uacha-quye-sucacha-quye-nyngacha-quye-nynguepqua
    2.ª sg.ma-quye-uama-quye-sucama-quye-nyngama-quye-nynguepqua
    3.ªquye-uaquye-sucaquye-nyngaquye-nynguepqua
    1.ª pl.chi-quye-uachi-quye-sucachi-quye-nyngachi-quye-nynguepqua
    2.ª pl.mi-quye-uami-quye-sucami-quye-nyngami-quye-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)quye-u
    2.ª pl. (Imp.)quye-ua
    Elado[,] yerto eſtoi de frio = cha bquyes cha bza Elarse el difunto[,] ponerse yerto =
    ia bquyes abza, L, ia abquyencas abza = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 68r