De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m |
||
| Línea 14: | Línea 14: | ||
}} | }} | ||
{{manuscrito_2923|Bambonear <nowiki>=</nowiki> ''Yquy zemuynguansuca''.|9r}} | {{manuscrito_2923|Bambonear <nowiki>=</nowiki> ''Yquy zemuynguansuca''.|9r}} | ||
| + | |||
| + | :1. '''a~-za'''. Firme, que no bambolea. | ||
{{voc_158|Firme cosa <nowiki>=</nowiki> ''<u>amuynguansuca</u>zan'' <nowiki>=</nowiki><br> | {{voc_158|Firme cosa <nowiki>=</nowiki> ''<u>amuynguansuca</u>zan'' <nowiki>=</nowiki><br> | ||
Firme eſtar <nowiki>=</nowiki> ''<u>amuynguansuca</u>za'' <nowiki>=</nowiki>|76r}} | Firme eſtar <nowiki>=</nowiki> ''<u>amuynguansuca</u>za'' <nowiki>=</nowiki>|76r}} | ||
| − | {{come|No parece fructífero relacionar este verbo con el morfema ''muyngua'' "falso testimonio" | + | {{come|No parece fructífero relacionar este verbo con el morfema ''muyngua'' "falso testimonio". 2. No es del todo claro si el verbo es transitivo o intransitivo. |
| + | <!--2. Como es un verbo transitivo, el morfema ''-b~-m'' no haría parte de su raíz. FALSO. En español, según el DRAE, también se puede usar como intransitivo. -->}} | ||
Revisión del 10:09 16 ago 2022
muynguansuca#I su. tr. Bambonear, bambolear (Hacer que algo oscile o que tenga un movimiento de vaivén) || muynguansuca#II || muynguansuca#III || muynguansuca#IV || muynguansuca#V || muynguansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
muynguansuca, muynguasuca
Fon. Gonz.*/mʷɨnɣua/ Cons.
*/mʷɨnɣuansuka/
- 1. a~-za. Firme, que no bambolea.
mu~.
I. su. tr. Bambonear, bambolear ( Hacer que algo oscile o que tenga un movimiento de vaivén. ) Paradigma verbal: muynguan (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-muynguan | z-b-muynguan-suca | z-b-muynguan-nynga | z-b-muynguan-iua |
| neg. | z-b-muynguan-za | z-b-muynguan-suca-za | z-b-muynguan-zi-nga | z-b-muynguan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-muynguan | m-m-muynguan-suca | m-m-muynguan-nynga | m-m-muynguan-iua |
| neg. | m-m-muynguan-za | m-m-muynguan-suca-za | m-m-muynguan-zi-nga | m-m-muynguan-za-n iua |
| 3.ª | a-b-muynguan | a-b-muynguan-suca | a-b-muynguan-nynga | a-b-muynguan-iua |
| neg. | a-b-muynguan-za | a-b-muynguan-suca-za | a-b-muynguan-zi-nga | a-b-muynguan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-muynguan | chi-b-muynguan-suca | chi-b-muynguan-nynga | chi-b-muynguan-iua |
| neg. | chi-b-muynguan-za | chi-b-muynguan-suca-za | chi-b-muynguan-zi-nga | chi-b-muynguan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-muynguan | mi-b-muynguan-suca | mi-b-muynguan-nynga | mi-b-muynguan-iua |
| neg. | mi-b-muynguan-za | mi-b-muynguan-suca-za | mi-b-muynguan-zi-nga | mi-b-muynguan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-muynguan-ua | cha-muynguan-suca | cha-muynguan-nynga | cha-muynguan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-muynguan-ua | ma-muynguan-suca | ma-muynguan-nynga | ma-muynguan-nynguepqua |
| 3.ª | muynguan-ua | muynguan-suca | muynguan-nynga | muynguan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-muynguan-ua | chi-muynguan-suca | chi-muynguan-nynga | chi-muynguan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-muynguan-ua | mi-muynguan-suca | mi-muynguan-nynga | mi-muynguan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | muynguan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | muynguan-ua |
Pret. muynguao.
Bambonear = Yquy zemuynguansuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 9r
Firme cosa = amuynguansucazan =
Firme eſtar = amuynguansucaza = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 76r
Firme eſtar = amuynguansucaza = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 76r
Comentarios: No parece fructífero relacionar este verbo con el morfema muyngua "falso testimonio". 2. No es del todo claro si el verbo es transitivo o intransitivo.
