De Muysc cubun - Lengua Muisca
muynguansuca#I su. tr. Bambonear, bambolear (Hacer que algo oscile o que tenga un movimiento de vaivén) || muynguansuca#II || muynguansuca#III || muynguansuca#IV || muynguansuca#V || muynguansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
muynguansuca, muynguasuca
Fon. Gonz.*/mʷɨnɣua/ Cons.
*/mʷɨnɣuansuka/
- Firme, que no bambolea. Firme cosa = amuynguansucazan =
Firme eſtar = amuynguansucaza = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 76rComentarios: 1. No parece del todo acertado relacionar este verbo con el morfema muyngua "falso testimonio". Los datos son por ahora insuficientes para asegurarlo. 2. No es del todo claro determinar morfológicamente si el verbo es transitivo o intransitivo.
mu~.
I. su. tr. Bambonear, bambolear ( Hacer que algo oscile o que tenga un movimiento de vaivén. ) Pret. muynguao. Paradigma verbal: muynguan (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-muynguan | z-b-muynguan-suca | z-b-muynguan-nynga | z-b-muynguan-iua |
| neg. | z-b-muynguan-za | z-b-muynguan-suca-za | z-b-muynguan-zi-nga | z-b-muynguan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-muynguan | m-m-muynguan-suca | m-m-muynguan-nynga | m-m-muynguan-iua |
| neg. | m-m-muynguan-za | m-m-muynguan-suca-za | m-m-muynguan-zi-nga | m-m-muynguan-za-n iua |
| 3.ª | a-b-muynguan | a-b-muynguan-suca | a-b-muynguan-nynga | a-b-muynguan-iua |
| neg. | a-b-muynguan-za | a-b-muynguan-suca-za | a-b-muynguan-zi-nga | a-b-muynguan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-muynguan | chi-b-muynguan-suca | chi-b-muynguan-nynga | chi-b-muynguan-iua |
| neg. | chi-b-muynguan-za | chi-b-muynguan-suca-za | chi-b-muynguan-zi-nga | chi-b-muynguan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-muynguan | mi-b-muynguan-suca | mi-b-muynguan-nynga | mi-b-muynguan-iua |
| neg. | mi-b-muynguan-za | mi-b-muynguan-suca-za | mi-b-muynguan-zi-nga | mi-b-muynguan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-muynguan-ua | cha-muynguan-suca | cha-muynguan-nynga | cha-muynguan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-muynguan-ua | ma-muynguan-suca | ma-muynguan-nynga | ma-muynguan-nynguepqua |
| 3.ª | muynguan-ua | muynguan-suca | muynguan-nynga | muynguan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-muynguan-ua | chi-muynguan-suca | chi-muynguan-nynga | chi-muynguan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-muynguan-ua | mi-muynguan-suca | mi-muynguan-nynga | mi-muynguan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | muynguan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | muynguan-ua |
Bambonear = Yquy zemuynguansuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 9r
a~-za
