De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Variable proto) |
m (Absorber material colgante de cada sección en |cit= dentro de su plantilla) |
||
| Línea 6: | Línea 6: | ||
}} | }} | ||
| − | {{I| su. tr. | Acusar, dar noticia, manifestar, señalar. | + | {{I| su. tr. | Acusar, dar noticia, manifestar, señalar. |cit= |
| + | |||
{{manuscrito_2923|Acusar <nowiki>=</nowiki> ''Zebʃipquasuca''. l. ''Zebsipquagosqua''.|2v}} | {{manuscrito_2923|Acusar <nowiki>=</nowiki> ''Zebʃipquasuca''. l. ''Zebsipquagosqua''.|2v}} | ||
{{sema|Noticiar}} | {{sema|Noticiar}} | ||
| Línea 12: | Línea 13: | ||
{{tuf|ríonro|3. acusar. |Headland}} | {{tuf|ríonro|3. acusar. |Headland}} | ||
| + | |||
| + | }} | ||
Revisión del 23:33 15 sep 2025
sipquagosqua#I su. tr. Acusar, dar noticia, manifestar, señalar. || sipquagosqua#II || sipquagosqua#III || sipquagosqua#IV || sipquagosqua#V || sipquagosqua#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
sipquagosqua
Fon. Gonz.*/sipkuaɣoskua/ Cons.
*/sipkuaɣoskua/
I. su. tr. Acusar, dar noticia, manifestar, señalar.
Paradigma verbal: sipquago (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-sipquago | z-b-sipquago-suca | z-b-sipquago-nynga | z-b-sipquago-iua |
| neg. | z-b-sipquago-za | z-b-sipquago-suca-za | z-b-sipquago-zi-nga | z-b-sipquago-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-sipquago | m-m-sipquago-suca | m-m-sipquago-nynga | m-m-sipquago-iua |
| neg. | m-m-sipquago-za | m-m-sipquago-suca-za | m-m-sipquago-zi-nga | m-m-sipquago-za-n iua |
| 3.ª | a-b-sipquago | a-b-sipquago-suca | a-b-sipquago-nynga | a-b-sipquago-iua |
| neg. | a-b-sipquago-za | a-b-sipquago-suca-za | a-b-sipquago-zi-nga | a-b-sipquago-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-sipquago | chi-b-sipquago-suca | chi-b-sipquago-nynga | chi-b-sipquago-iua |
| neg. | chi-b-sipquago-za | chi-b-sipquago-suca-za | chi-b-sipquago-zi-nga | chi-b-sipquago-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-sipquago | mi-b-sipquago-suca | mi-b-sipquago-nynga | mi-b-sipquago-iua |
| neg. | mi-b-sipquago-za | mi-b-sipquago-suca-za | mi-b-sipquago-zi-nga | mi-b-sipquago-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-sipquago-ua | cha-sipquago-suca | cha-sipquago-nynga | cha-sipquago-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-sipquago-ua | ma-sipquago-suca | ma-sipquago-nynga | ma-sipquago-nynguepqua |
| 3.ª | sipquago-ua | sipquago-suca | sipquago-nynga | sipquago-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-sipquago-ua | chi-sipquago-suca | chi-sipquago-nynga | chi-sipquago-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-sipquago-ua | mi-sipquago-suca | mi-sipquago-nynga | mi-sipquago-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | sipquago-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | sipquago-ua |
Acusar = Zebʃipquasuca. l. Zebsipquagosqua. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 2v
Ver también "Noticiar": sipqua(2), sipquagosqua, sipquasuca
Ver también "Culpar": nysqua(2), sipquagosqua, sipquasuca, zasqua, zysqua
uwa central: ríonro - 3. acusar. (Headland
)
