m |
m |
||
| Línea 10: | Línea 10: | ||
{{voc_158|Açercarse el tiempo de lo que ha de ser o se ha de haçer; como, ya se açerca mi muerte, ''iebgynga zatequene'', ya se açercan vestras confeçiones, ''ieconfesar mibquynga zatequene''.|6v}} | {{voc_158|Açercarse el tiempo de lo que ha de ser o se ha de haçer; como, ya se açerca mi muerte, ''iebgynga zatequene'', ya se açercan vestras confeçiones, ''ieconfesar mibquynga zatequene''.|6v}} | ||
{{sema|Acercar}} | {{sema|Acercar}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | {{I| su. intr. | Acercarse el fin }} | ||
| + | {{manuscrito_2923|Estar cerca el fin, acercarse el fin = ''Atyquynsuca''.|15r}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | {{L_I|loc. v.| | suaz atyquyna | ||
| + | |def = Lit. Cuando se acerca el fin del día | ||
| + | }} | ||
| + | {{voc_158|A las treʃ de la tarde <nowiki>=</nowiki> ''suaz atyquyna'', L,'' suaz<nowiki>=</nowiki> <u>atyquysa</u> xin'' <nowiki>=</nowiki> |10v}} | ||
| + | {{voc_158|A medio dia <nowiki>=</nowiki> ''sua quychyquysa'', L, ''quychyquysa'', L, ''quychyquyc apquan'', L, ''suaz quypquaz anyquy'', L, ''suaz ytas any'' [l.] ''sua <u>atyque</u>na'' <nowiki>=</nowiki>|14r}} | ||
| + | {{sema|Mediodía}} | ||
| + | {{come|Puede interpretarse también como la raíz del verbo ''tysqua''.}} | ||
Revisión del 15:35 25 may 2022
tequensuca#I su. intr. Acercarse, acercarse el fin, acercarse el final || tequensuca#II su. intr. zepquyquyz a~ (Acercarse mi pensamiento/corazón) || tequensuca#III || tequensuca#IV || tequensuca#V || tequensuca#L I
tequensuca, tyquynsuca
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-tequen | i-tequen-suca | i-tequen-nynga | i-tequen-iua |
| neg. | i-tequen-za | i-tequen-suca-za | i-tequen-zi-nga | i-tequen-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-tequen | m-tequen-suca | m-tequen-nynga | m-tequen-iua |
| neg. | m-tequen-za | m-tequen-suca-za | m-tequen-zi-nga | m-tequen-za-n iua |
| 3.ª | a-tequen | a-tequen-suca | a-tequen-nynga | a-tequen-iua |
| neg. | a-tequen-za | a-tequen-suca-za | a-tequen-zi-nga | a-tequen-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-tequen | chi-tequen-suca | chi-tequen-nynga | chi-tequen-iua |
| neg. | chi-tequen-za | chi-tequen-suca-za | chi-tequen-zi-nga | chi-tequen-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-tequen | mi-tequen-suca | mi-tequen-nynga | mi-tequen-iua |
| neg. | mi-tequen-za | mi-tequen-suca-za | mi-tequen-zi-nga | mi-tequen-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-tequen-ua | cha-tequen-suca | cha-tequen-nynga | cha-tequen-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-tequen-ua | ma-tequen-suca | ma-tequen-nynga | ma-tequen-nynguepqua |
| 3.ª | a-tequen-ua | a-tequen-suca | a-tequen-nynga | a-tequen-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-tequen-ua | chi-tequen-suca | chi-tequen-nynga | chi-tequen-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-tequen-ua | mi-tequen-suca | mi-tequen-nynga | mi-tequen-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-tequen-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-tequen-ua |
Açercarse, estar ya serca. Atequensuca, ya se ba açercando. iatequene, ya está cerca. ieguez atequene, ya está cerca el pueblo. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 6r
Açercarse el tiempo de lo que ha de ser o se ha de haçer; como, ya se açerca mi muerte, iebgynga zatequene, ya se açercan vestras confeçiones, ieconfesar mibquynga zatequene. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 6v
Ver también "Acercar": husqua(2), pquasqua, quysqua, tequensuca, tequesuca
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-tequen | i-tequen-suca | i-tequen-nynga | i-tequen-iua |
| neg. | i-tequen-za | i-tequen-suca-za | i-tequen-zi-nga | i-tequen-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-tequen | m-tequen-suca | m-tequen-nynga | m-tequen-iua |
| neg. | m-tequen-za | m-tequen-suca-za | m-tequen-zi-nga | m-tequen-za-n iua |
| 3.ª | a-tequen | a-tequen-suca | a-tequen-nynga | a-tequen-iua |
| neg. | a-tequen-za | a-tequen-suca-za | a-tequen-zi-nga | a-tequen-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-tequen | chi-tequen-suca | chi-tequen-nynga | chi-tequen-iua |
| neg. | chi-tequen-za | chi-tequen-suca-za | chi-tequen-zi-nga | chi-tequen-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-tequen | mi-tequen-suca | mi-tequen-nynga | mi-tequen-iua |
| neg. | mi-tequen-za | mi-tequen-suca-za | mi-tequen-zi-nga | mi-tequen-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-tequen-ua | cha-tequen-suca | cha-tequen-nynga | cha-tequen-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-tequen-ua | ma-tequen-suca | ma-tequen-nynga | ma-tequen-nynguepqua |
| 3.ª | a-tequen-ua | a-tequen-suca | a-tequen-nynga | a-tequen-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-tequen-ua | chi-tequen-suca | chi-tequen-nynga | chi-tequen-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-tequen-ua | mi-tequen-suca | mi-tequen-nynga | mi-tequen-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-tequen-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-tequen-ua |
Estar cerca el fin, acercarse el fin = Atyquynsuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 15r
L.I. loc. v. ( Lit. Cuando se acerca el fin del día. )
A las treʃ de la tarde = suaz atyquyna, L, suaz= atyquysa xin = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 10v
A medio dia = sua quychyquysa, L, quychyquysa, L, quychyquyc apquan, L, suaz quypquaz anyquy, L, suaz ytas any [l.] sua atyquena = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 14r
Ver también "Mediodía": nysqua(2), pqua(3)
Comentarios: Puede interpretarse también como la raíz del verbo tysqua.
