De Muysc cubun - Lengua Muisca
chutcansuca#I || chutcansuca#II || chutcansuca#III || chutcansuca#IV || chutcansuca#V || chutcansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
chutcansuca
Fon. Gonz.*/ʂutkansuka/ Cons.
*/tʲutkansuka/
I. su. tr. Envejecer la mujer.
Paradigma verbal: chutcan (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-chutcan | z-b-chutcan-suca | z-b-chutcan-nynga | z-b-chutcan-iua |
| neg. | z-b-chutcan-za | z-b-chutcan-suca-za | z-b-chutcan-zi-nga | z-b-chutcan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-chutcan | m-m-chutcan-suca | m-m-chutcan-nynga | m-m-chutcan-iua |
| neg. | m-m-chutcan-za | m-m-chutcan-suca-za | m-m-chutcan-zi-nga | m-m-chutcan-za-n iua |
| 3.ª | a-b-chutcan | a-b-chutcan-suca | a-b-chutcan-nynga | a-b-chutcan-iua |
| neg. | a-b-chutcan-za | a-b-chutcan-suca-za | a-b-chutcan-zi-nga | a-b-chutcan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-chutcan | chi-b-chutcan-suca | chi-b-chutcan-nynga | chi-b-chutcan-iua |
| neg. | chi-b-chutcan-za | chi-b-chutcan-suca-za | chi-b-chutcan-zi-nga | chi-b-chutcan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-chutcan | mi-b-chutcan-suca | mi-b-chutcan-nynga | mi-b-chutcan-iua |
| neg. | mi-b-chutcan-za | mi-b-chutcan-suca-za | mi-b-chutcan-zi-nga | mi-b-chutcan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chutcan-ua | cha-chutcan-suca | cha-chutcan-nynga | cha-chutcan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chutcan-ua | ma-chutcan-suca | ma-chutcan-nynga | ma-chutcan-nynguepqua |
| 3.ª | chutcan-ua | chutcan-suca | chutcan-nynga | chutcan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chutcan-ua | chi-chutcan-suca | chi-chutcan-nynga | chi-chutcan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chutcan-ua | mi-chutcan-suca | mi-chutcan-nynga | mi-chutcan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | chutcan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | chutcan-ua |
Enbegeserse la muger. Ichutcansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 73v
Ver también "Vejez": chutoca, chutocansuca, guai, guaiac, tybacha, tybaransuca
