m |
m |
||
| Línea 7: | Línea 7: | ||
|HOMO = nysqua | |HOMO = nysqua | ||
}} | }} | ||
| + | |||
{{I| v. aux. | Ir, andar | {{I| v. aux. | Ir, andar | ||
| Línea 22: | Línea 23: | ||
{{come|Al parecer se trata del mismo verbo ''xy'', que se nasalizaba pospuesto a ''-m''.}} | {{come|Al parecer se trata del mismo verbo ''xy'', que se nasalizaba pospuesto a ''-m''.}} | ||
| + | |||
| + | |||
{{II| frecuent. tr. | Llevar frecuentemente, *transportar.}} | {{II| frecuent. tr. | Llevar frecuentemente, *transportar.}} | ||
| Línea 54: | Línea 57: | ||
{{tuf|ranro|1. Vender|Headland}} | {{tuf|ranro|1. Vender|Headland}} | ||
| − | :1. ''hoc m~'''. Dar | + | :1. '''hoc m~'''. Dar |
{{voc_158|Dar. ''Hoc mnysqua''. Pretérito, ''hoc mny''; ''hoc anu, hoc chanysca, hoc chany, hoc chanynga''.|50r}} | {{voc_158|Dar. ''Hoc mnysqua''. Pretérito, ''hoc mny''; ''hoc anu, hoc chanysca, hoc chany, hoc chanynga''.|50r}} | ||
{{modos_158|...''ipquabìe <u>muhuque <sup>a</sup>ne</u>Z aguenua''. a te dado alguna Cosa...|5r}} | {{modos_158|...''ipquabìe <u>muhuque <sup>a</sup>ne</u>Z aguenua''. a te dado alguna Cosa...|5r}} | ||
{{modos_158|...''ipquabíe <u>muhc annyua</u> a te dado algo|5r}} | {{modos_158|...''ipquabíe <u>muhc annyua</u> a te dado algo|5r}} | ||
| − | |||
:2. '''hoc m~'''. Llevar, llevar con paciencia, tolerar | :2. '''hoc m~'''. Llevar, llevar con paciencia, tolerar | ||
| − | {{gra_lugo|''5. Vm paba vm guayà acuins | + | {{gra_lugo|''5. Vm paba vm guayà acuins aſucun nàn aqɣs ʒhõnɣnga, a hoqɣ ɣmnɣguâ?''|147v}} |
{{gra_lugo|Has ayudado y fauorecido a tus padres en ſus neceſidades|130r}} | {{gra_lugo|Has ayudado y fauorecido a tus padres en ſus neceſidades|130r}} | ||
| − | |||
:3. '''ai/sia m~'''. Pagar, pagar tributo (lit. ''dar allá o dar acá''.) | :3. '''ai/sia m~'''. Pagar, pagar tributo (lit. ''dar allá o dar acá''.) | ||
| Línea 72: | Línea 73: | ||
{{come|El imperativo '''anu''' registrado en el 158 y 2922, parece ser un yerro de '''nyu''', dado que esta forma es común de los verbos intransitivos y no de los transitivos.}} | {{come|El imperativo '''anu''' registrado en el 158 y 2922, parece ser un yerro de '''nyu''', dado que esta forma es común de los verbos intransitivos y no de los transitivos.}} | ||
| − | |||
Revisión del 10:03 1 abr 2023
nysqua#I v. aux. Ir, andar (Denota la actual y continua acción expresada por un verbo principal) || nysqua#II frecuent. tr. Llevar frecuentemente, *transportar || nysqua#III sq. intr. Dar, chocar, golpear (Que se encuentra violentamente contra alguna cosa) || nysqua#IV sq. ditr. Dar, entregar || nysqua#V || nysqua#L I agotac m~ loc. v. Engañar
nysqua, nesqua, nɣsqua, nɣsquâ
- 1. hoc m~. Dar
- 2. hoc m~. Llevar, llevar con paciencia, tolerar
- 3. ai/sia m~. Pagar, pagar tributo (lit. dar allá o dar acá.)
I. v. aux. Ir, andar ( Denota la actual y continua acción expresada por un verbo principal. Gram. Se usa sin marcas de tiempo.) Part. de pret. nye.
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-m-ny | z-m-ny-squa | z-m-ny-nga | z-m-ny-iua |
| neg. | z-m-ny-za | z-m-ny-squa-za | z-m-ny-zi-nga | z-m-ny-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-ny | m-m-ny-squa | m-m-ny-nga | m-m-ny-iua |
| neg. | m-m-ny-za | m-m-ny-squa-za | m-m-ny-zi-nga | m-m-ny-za-n iua |
| 3.ª | a-m-ny | a-m-ny-squa | a-m-ny-nga | a-m-ny-iua |
| neg. | a-m-ny-za | a-m-ny-squa-za | a-m-ny-zi-nga | a-m-ny-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-m-ny | chi-m-ny-squa | chi-m-ny-nga | chi-m-ny-iua |
| neg. | chi-m-ny-za | chi-m-ny-squa-za | chi-m-ny-zi-nga | chi-m-ny-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-m-ny | mi-m-ny-squa | mi-m-ny-nga | mi-m-ny-iua |
| neg. | mi-m-ny-za | mi-m-ny-squa-za | mi-m-ny-zi-nga | mi-m-ny-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-ny-ia | cha-ny-sca | cha-ny-nga | cha-ny-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-ny-ia | ma-ny-sca | ma-ny-nga | ma-ny-nguepqua |
| 3.ª | ny-ia | ny-sca | ny-nga | ny-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-ny-ia | chi-ny-sca | chi-ny-nga | chi-ny-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-ny-ia | mi-ny-sca | mi-ny-nga | mi-ny-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | ny-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | ny-ua |
Imp. neu/nyu. Part. de pret. nye.
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | i-ny | i-ny-squa | i-ny-nga | i-ny-iua |
| neg. | i-ny-za | i-ny-squa-za | i-ny-zi-nga | i-ny-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-ny | m-ny-squa | m-ny-nga | m-ny-iua |
| neg. | m-ny-za | m-ny-squa-za | m-ny-zi-nga | m-ny-za-n iua |
| 3.ª | a-ny | a-ny-squa | a-ny-nga | a-ny-iua |
| neg. | a-ny-za | a-ny-squa-za | a-ny-zi-nga | a-ny-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-ny | chi-ny-squa | chi-ny-nga | chi-ny-iua |
| neg. | chi-ny-za | chi-ny-squa-za | chi-ny-zi-nga | chi-ny-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-ny | mi-ny-squa | mi-ny-nga | mi-ny-iua |
| neg. | mi-ny-za | mi-ny-squa-za | mi-ny-zi-nga | mi-ny-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-ny-ia | cha-ny-sca | cha-ny-nga | cha-ny-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-ny-ia | ma-ny-sca | ma-ny-nga | ma-ny-nguepqua |
| 3.ª | a-ny-ia | a-ny-sca | a-ny-nga | a-ny-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-ny-ia | chi-ny-sca | chi-ny-nga | chi-ny-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-ny-ia | mi-ny-sca | mi-ny-nga | mi-ny-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-ny-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-ny-ua |
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-m-ny | z-m-ny-squa | z-m-ny-nga | z-m-ny-iua |
| neg. | z-m-ny-za | z-m-ny-squa-za | z-m-ny-zi-nga | z-m-ny-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-ny | m-m-ny-squa | m-m-ny-nga | m-m-ny-iua |
| neg. | m-m-ny-za | m-m-ny-squa-za | m-m-ny-zi-nga | m-m-ny-za-n iua |
| 3.ª | a-m-ny | a-m-ny-squa | a-m-ny-nga | a-m-ny-iua |
| neg. | a-m-ny-za | a-m-ny-squa-za | a-m-ny-zi-nga | a-m-ny-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-m-ny | chi-m-ny-squa | chi-m-ny-nga | chi-m-ny-iua |
| neg. | chi-m-ny-za | chi-m-ny-squa-za | chi-m-ny-zi-nga | chi-m-ny-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-m-ny | mi-m-ny-squa | mi-m-ny-nga | mi-m-ny-iua |
| neg. | mi-m-ny-za | mi-m-ny-squa-za | mi-m-ny-zi-nga | mi-m-ny-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-ny-ia | cha-ny-sca | cha-ny-nga | cha-ny-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-ny-ia | ma-ny-sca | ma-ny-nga | ma-ny-nguepqua |
| 3.ª | ny-ia | ny-sca | ny-nga | ny-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-ny-ia | chi-ny-sca | chi-ny-nga | chi-ny-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-ny-ia | mi-ny-sca | mi-ny-nga | mi-ny-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | ny-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | ny-ua |
Imp. nyu. Part. de pret. ne/ny/*nye. Part. de pres. nysca. Part. de fut. nynga.
L.I. loc. v. Engañar
