De Muysc cubun - Lengua Muisca

m
m (Lematización de -ne)
 
(No se muestran 20 ediciones intermedias del mismo usuario)
Línea 7: Línea 7:
  
 
<br>
 
<br>
−
# '''[[a-|a]][[bahazy|baz]] [[-b|b]][[quysqua]]''' &#61;<br>  
+
# '''[[a-|a]][[bahazy|baz]] [[-b|b]][[quysqua|quy]][[-squa|squa]]''' &#61;<br>  
−
# Liuiana Coʃa &#61;  '''[[a-|a]][[fihiza(3)|fihiza]][[-nza|nza]]''' &#61;<br>  
+
# Liuiana Coʃa &#61;  '''[[a-|a]][[fihiza(2)|fihiza]][[-n(2)|n]][[-za|za]]''' &#61;<br>  
−
# Loco &#61;  '''[[mahazansuca|mahazanuca]]''' &#61;<br>  
+
# Loco &#61;  '''[[mahazansuca|mahaza]][[-n(2)|n]][[-uca|uca]]''' &#61;<br>  
−
# Loquear &#61;  '''[[z-|z]][[mahazansuca]]''' &#61;<br>  
+
# Loquear &#61;  '''[[z-|z]][[mahazansuca|mahaza]][[-n(2)|n]][[-suca|suca]]''' &#61;<br>  
 
# Lodo &#61;  '''[[usua]]''' &#61;<br>  
 
# Lodo &#61;  '''[[usua]]''' &#61;<br>  
−
# Logro &#61;  '''[[saquebta]]'''. haçer logro &#61; '''[[?|ʃaquebta]] [[-b|b]][[zisqua]]''' &#61;<br>  
+
# Logro &#61;  '''[[saque(2)|saque]] [[-b|b]][[tasqua|ta]]'''. haçer logro &#61; '''[[saque(2)|ʃaque]] [[-b|b]][[tasqua|ta]] [[-b|b]][[zisqua(3)|zi]][[-squa|squa]]''' &#61;<br>  
 
# Lombríz &#61;  '''[[sosua]]''', {{lat|L,}} '''[[ona|oña]]''' &#61;<br>  
 
# Lombríz &#61;  '''[[sosua]]''', {{lat|L,}} '''[[ona|oña]]''' &#61;<br>  
−
# Los díaʃ paʃados &#61;  '''[[mona|mon]] [[mina|min]][[-ia|ie]]''' &#61;<br>  
+
# Los díaʃ paʃados &#61;  '''[[mon|mo{{an|n}}]][[-na(2)|n]] [[mina|min]][[-ia|ie]]''' &#61;<br>  
−
# Luego &#61;  '''[[spqui]]na''' &#61;<br>  
+
# Luego &#61;  '''[[spqui]][[-na|na]]''' &#61;<br>  
−
# Luego  al momento &#61;  '''[[spqui]][[?|nuca]]''' &#61;<br>  
+
# Luego  al momento &#61;  '''[[spqui]][[-n(3)|n]] [[uca(3)|uca]]''' &#61;<br>  
 
# Lugar &#61;  '''[[quypqua]]''' &#61;<br>  
 
# Lugar &#61;  '''[[quypqua]]''' &#61;<br>  
 
# Lugar  ocasíon &#61;  '''[[quypqua]]'''. <br>  
 
# Lugar  ocasíon &#61;  '''[[quypqua]]'''. <br>  
−
# Lugar hazer &#61;  '''[[ie]] [[-b|b]][[zasqua]]''' &#61;<br>  
+
# Lugar hazer &#61;  '''[[ie]] [[-b|b]][[zasqua|za]][[-squa|squa]]''' &#61;<br>  
−
# Lugartheniente ʃer &#61;  '''<sup>[[a-|a]]</sup>[[inta|enta]][[-c|c]] [[i-|i]][[sucune]]''' &#61;<br>  
+
# Lugartheniente ʃer &#61;  '''{{an|[[a-|a]]}}[[inta|enta]][[-c|c]] [[i-|i]][[sucune|sucu]][[-ne|ne]]''' &#61;<br>  
 
# Luna &#61;  '''[[chie(2)|chie]]''' &#61;<br>  
 
# Luna &#61;  '''[[chie(2)|chie]]''' &#61;<br>  
 
# Lunar &#61;  '''[[pquacgue]]''' &#61;<br>  
 
# Lunar &#61;  '''[[pquacgue]]''' &#61;<br>  
−
# Luz &#61;  '''[[chie(2)|chie]]''' &#61;<br>  
+
# Luz &#61;  '''[[chie(3)|chie]]''' &#61;<br>  
−
# Luſtre  Resplandor &#61;  '''[[chie(2)|chie]]''' &#61;<br>  
+
# Luſtre  Resplandor &#61;  '''[[chie(3)|chie]]''' &#61;<br>  
 
# Luzero &#61;  '''[[cagui]]''' &#61;  
 
# Luzero &#61;  '''[[cagui]]''' &#61;  
 
<center><h2>LL</h2></center>
 
<center><h2>LL</h2></center>
−
# Llaga &#61;  '''izagacha''' &#61;<br>  
+
# Llaga &#61;  '''[[iza]] [[gacha]]''' &#61;<br>  
−
# Llagado &#61;  '''izaquyn gachaquyn''' &#61;<br>  
+
# Llagado &#61;  '''[[izaquyn]]''' {{an1|{{lat|l.}}}}  '''[[gachaquyn]]''' &#61;<br>  
−
# Llaga de fuego &#61;  '''gata bimy''' &#61;<br>  
+
# {{cam|Llaga|Llama}} de fuego &#61;  '''[[gata]] [[bimy]]''' &#61;<br>  
−
# Llamar a otro &#61;  '''ahycaz bzisqua''' &#61;<br>  
+
# Llamar a otro &#61;  '''[[a-|a]][[hyca]][[-z|z]] [[-b|b]][[zisqua|zi]][[-squa|squa]]''' &#61;<br>  
−
# Llamar ponerle nombre &#61;  '''ipqua uieza hycac bgasqua''' <br>  
+
# Llamar ponerle nombre &#61;  '''[[ipquauie]][[-z|z]] [[a-|a]][[hyca]][[-c|c]] [[-b|b]][[gasqua|ga]][[-squa|squa]]''' <br>  
−
# Llamarle Con algun nombre  {{lat|Vg.<sup>a</sup>}}  Juan me llamo  <br>'''Juane gue chabga''' &#61;<br>  
+
# Llamarle Con algun nombre  {{lat|Vg.<sup>a</sup>}}  Juan me {{cam|llamo|llamó}} <br>'''[[Juane]] [[gue]] [[cha-|cha]]{{an|[[a-|a]]}}[[-b|b]][[gasqua|ga]]''' &#61;<br>  
−
# Llamarʃe  eſto es ʃer su nombre tal &#61; '''zyhycague''', eʃ<br>
+
# Llamarʃe  eſto es ʃer su nombre tal &#61; '''[[z-|zy]][[hyca]] [[gue]]''', eʃ<br>
 
{{der|mi nombre}}  
 
{{der|mi nombre}}  
  
−
|texto =
+
|texto =  
  
−
'''Abaz bquysqua'''.<br>
 
−
Liuiana cosa. '''Afihizanza'''.<br>
 
−
Loco. '''Mahazanuca'''.<br>
 
−
Loquear. '''Zmahazansuca'''.<br>
 
−
Lodo. '''Usua'''.<br>
 
−
Logro. '''Saquebta'''. Haçer logro, '''saquebta bzisqua'''.<br>
 
−
Lombriz. '''Sosua''' [o] '''oña'''.<br>
 
−
Los días pasados. '''Monminie'''.<br>
 
−
Luego. '''Spquina'''.<br>
 
−
Luego, al momento. '''Spquinuca'''.<br>
 
−
Lugar. '''Quypqua'''.<br>
 
−
Lugar, ocasión. '''Quypqua'''.<br>
 
−
Lugar hazer. '''Iebzasqua'''.<br>
 
−
Lugartheniente ser. '''Entac isucune'''.<br>
 
−
Luna. '''Chie'''.<br>
 
−
Lunar. '''Pquac gue'''.<br>
 
−
Luz. '''Chie'''.<br>
 
−
Lustre, resplandor. '''Chie'''.<br>
 
−
Luzero. '''Cagui'''.<br>
 
−
 
−
<center><h2>LL</h2></center><br>
 
−
 
−
Llaga. '''Izagacha'''.<br>
 
−
Llagado. '''Izaquyn gachaquyn'''.<br>
 
−
Llaga de fuego. '''Gata bimy'''.<br>
 
−
Llamar a otro. '''Ahycaz bzisqua'''.<br>
 
−
Llamar, ponerle nombre. '''Ipquauiez ahycac bgasqua'''.<br>
 
−
Llamarle con algún nombre, ''vga.'', Juan me llamo, '''Juane gue chabga'''.<br>
 
−
Llamarse, esto es, ser su nombre tal. '''Zyhyca gue''',
 
 
}}
 
}}

Revisión actual - 10:35 30 jul 2025

Lematización[1]

  1. abaz bquysqua =
  2. Liuiana Coʃa = afihizanza =
  3. Loco = mahazanuca =
  4. Loquear = zmahazansuca =
  5. Lodo = usua =
  6. Logro = saque bta. haçer logro = ʃaque bta bzisqua =
  7. Lombríz = sosua, L, oña =
  8. Los díaʃ paʃados = mo[n]n minie =
  9. Luego = spquina =
  10. Luego al momento = spquin uca =
  11. Lugar = quypqua =
  12. Lugar ocasíon = quypqua.
  13. Lugar hazer = ie bzasqua =
  14. Lugartheniente ʃer = [a]entac isucune =
  15. Luna = chie =
  16. Lunar = pquacgue =
  17. Luz = chie =
  18. Luſtre Resplandor = chie =
  19. Luzero = cagui =

LL

  1. Llaga = iza gacha =
  2. Llagado = izaquyn [l.] gachaquyn =
  3. Llaga[2] de fuego = gata bimy =
  4. Llamar a otro = ahycaz bzisqua =
  5. Llamar ponerle nombre = ipquauiez ahycac bgasqua
  6. Llamarle Con algun nombre Vg.a Juan me llamo[3]
    Juane gue cha[a]bga =
  7. Llamarʃe eſto es ʃer su nombre tal = zyhyca gue, eʃ
mi nombre
Fotografía[4]
Manuscrito 158 BNC Vocabulario - fol 84v.jpg

Referencias

  1. ↑ Lematización realizada manualmente por Diego F. Gómez, usando como base a Gómez & Torres. Transcripción Raro Manuscrito 158 BNC. ICANH. 2014. Esta lematización se realizó gracias al apoyo del Instituto Colombiano de Antropología e Historia.
  2. ↑ Creemos que lo correcto debió ser "Llama" en lugar de "Llaga".
  3. ↑ Creemos que lo correcto debió ser "llamó" en lugar de "llamo".
  4. ↑ Fotografía tomada del R.M. 158 de la Biblioteca Nacional de Colombia, gracias a la colaboración de su Coordinador de Colecciones y Servicios.